Vrouwen krijgen steeds minder kinderen

01-06-2026 12:43 482 berichten
Alle reacties Link kopieren Quote
Vandaag in de krant: "Vrouwen krijgen nóg minder baby's". In 10 jaar tijd van 1,71 naar 1,43 gemiddeld per vrouw. In Goedemorgen Nederland zei Jet Bussemaker (Voorzitter Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, PvdA): "Vrouwen willen geen kinderen, omdat de omstandigheden daarvoor niet aantrekkelijk genoeg zijn". Wat denken jullie, is dat de oorzaak en is het überhaupt heel erg?

Is het erg dat vrouwen minder kinderen krijgen?

Totaal aantal stemmen: 165

Ja (21%)
Nee (79%)
Alle reacties Link kopieren Quote
Ik herken heel erg wat Vivark schrijft -zelfde leeftijd- hoe het zo loopt. In mijn vriendinnengroep van de middelbare school zijn er slechts twee van de zes dames met kinderen, waaronder ikzelf. Reden dat ik wel kinderen heb is dat ik jong een vast contract had, geluk met de woonsituatie en een stabiele geëmancipeerde partner. Uiteraard kun je hetzelfde schrijven over mannen, maar het is opzich logisch dat de statistiek geboorten gekoppeld is aan vrouwen.

Daarnaast valt het me tegen hoeveel ik als moeder aan status etc heb ingeleverd op mijn werk, omdat mijn branche toch stiekem behoorlijk vaart op beschikbaarheid maar ook omdat ik door het moederschap geen extra papiertje heb kunnen halen. Het is echt een en-en-en verhaal.

Een geboortecijfer onder de 1.5 is altijd problematisch, ook (juist ook) als je voor een kleinere wereldbevolking bent. De krimp gaat dan uitgesteld zo hard dat dit niet bij te benen is in onze maatschappij. Opzich is bijvoorbeeld 1.8 nog wel 'bij te benen' in dat je hier met wat bijrekenen en goede gesprekken je steden, infrastructuur , maatschappij en sociale voorzieningen op kunt inrichten. Maar een aantal jaren aan 1.5 betekent echt dat je er met zijn allen voor moet gaan zitten hoe je je maatschappij inricht. Wat dit betekent voor de zorg, zelfs ook betekent voor einde levenszorg, voor je democratie, voor de kinderen die er wel zijn, onderwijs anders inrichten, jonge ouders extra ondersteunen et cetera. Want het hebben van kinderen veroorzaakt behoorlijk wat druk en verwachtingen die een leeftijdsgenoot zonder kinderen absoluut niet heeft. Een van mijn kinderloze vriendinnen doet heel maatschappelijk week en daarnaast ook vrijwilligerswerk, maar de rest zeker niet en voelt zich ook veel minder verantwoordelijk of verbonden met 'de maatschappij in de toekomst'.

Zonder het eens te zijn met Pieter Omtzigt heeft ie wel een punt dat het sociaal contract op zijn minst een concept moet zijn wat iedereen kent in een maatschappij. Kinderen krijgen is geen invulling daarvan, maar wel een onderdeel. Dat betekent niet dat je maar kinderen moet krijgen of streven maar een 2.1 vervangingsniveau, maar wel dat je bijdraagt aan die maatschappij en daar een steentje extra voor bijlegt, ook zonder kinderen.

Ik denk niet dat je beleid kunt maken om veel meer mensen te laten kiezen voor kinderen, maar je kunt eventueel wel de last voor ouders verlichten om de stap van 1 naar 2 en van 2 naar 3 kinderen lichter te maken. Dat zou een verschil kunnen zijn van 1.44 naar 1.7 en dus een rustiger krimp. Niet door opvang gratis te maken, maar door een verlofperiode van het eerste jaar gewoon te maken en bijvoorbeeld de basisschool vanaf 3 jaar ipv 4 jaar.

Daarnaast tegelijk ook jonge vrouwen wereldwijd nog meer zeggenschap geven over het voorkomen van zwangerschap blijft denk ik nog steeds belangrijker dan plaatselijk het krijgen van kinderen stimuleren. Daarmee geef je vrouwen zelf ook meer positie.
Alle reacties Link kopieren Quote
Phlox24 schreef:
01-06-2026 14:23
Misschien was die toekomst vroeger wel net zo onzeker, maar daar dacht men niet over na. Er kwamen gewoon kinderen.


Die onzekere toekomst was juist een reden om kinderen te krijgen, die voor je kunnen zorgen als je oud en behoeftig bent.
laiskuri schreef:
01-06-2026 14:28
Imo ook een mooi moment om “voltooid leven” weer eens van stal te halen. Wanneer mag een mens eindelijk eens zelf gaan bepalen wanneer het mooi geweest is?
Dat mag al heel lang (in Nederland is zelfmoord niet strafbaar, in tegenstelling tot sommige andere landen). Dus je hebt het recht zelf te bepalen wanneer je je leven voltooid vindt. Je hebt alleen niet het recht een ander daarin te verplichten om jou te helpen dat leven dan ook echt te voltooien.
Alle reacties Link kopieren Quote
De belangrijkste oorzaak is de uitvinding van betrouwbare anticonceptie.
En het is wel degelijk een probleem, want als de bevolking krimpt heeft dat vooralsnog ook een economische krimp in landen tot gevolg.
Dus de verhoudingen in de wereld verschuiven. Landen die rijk waren met een laag geboortecijfer en weinig immigratie worden minder rijk en landen met een voornamelijk jongere bevolking hebben een groter arbeidspotentieel, waardoor de economie daar ook kan groeien.

Dat is even los gezien van het nog onbekende effect van grote ontwikkelingen als klimaatverandering, oorlogen en AI.

Overigens vind ik dat juist die ontwikkelingen een goede reden zijn om geen kinderen te krijgen.
If none of us is prepared to die for freedom, then all of us will die under tyranny.

Alle reacties Link kopieren Quote
Ik denk dat het kostenplaatje een rol speelt naast de grotere arbeidsparticipatie van vrouwen (en ontkerkelijking/anticonceptie) en de veranderende samenleving.

Mijn grootouders kwamen uit een vrij grote gezinnen, variërend van 5 tot 12 kinderen bijvoorbeeld. Mijn moeder was begin 30 toen ik geboren werd (als tweede en laatste in het gezin). Veel vrouwen begonnen echter veel jonger aan kinderen en het was bijna een vanzelfsprekendheid dat je dan ook stopte met werken. Mijn vader kon op zijn ambtenaren salaris het huishouden prima draaiende houden en een koophuis was evenmin een probleem. Thans is dat gewoon niet meer zo makkelijk allemaal. Een huis kopen als eenverdiener is voor de meeste mensen niet meer mogelijk. Sterker nog, het huis dat mijn ouders kochten toen mijn moeder 24 was is verre van een starterswoning. Van vrouwen wordt verwacht dat zij een actieve bijdrage leveren aan het arbeidsproces en dat ze naast de taken ook nog verantwoordelijk zijn voor het draaiende houden van het gezin. Je bent naast partner, moeder, werknemer, etc. en je moet alle ballen hoog houden. Tegen die achtergrond vind ik het niet vreemd dat hele grote gezinnen steeds minder voorkomen. Zowel mijn broer als ik hebben ieder “maar” een kind. Deels door omstandigheden. In zijn geval is hij gescheiden na de komst van de eerste, in mijn geval kwam er een IVF traject aan te pas.
baggal wijzigde dit bericht op 01-06-2026 14:46
3.86% gewijzigd
A lie doesn't become truth, wrong doesn't become right, and evil doesn't become good, just because it's accepted by a majority.
Alle reacties Link kopieren Quote
Madrigalscapybara schreef:
01-06-2026 14:29
Ik denk niet dat je beleid kunt maken om veel meer mensen te laten kiezen voor kinderen, maar je kunt eventueel wel de last voor ouders verlichten om de stap van 1 naar 2 en van 2 naar 3 kinderen lichter te maken. Dat zou een verschil kunnen zijn van 1.44 naar 1.7 en dus een rustiger krimp.
Ik kan je bijdrage helemaal volgen, dank je wel.
Ik denk alleen dat om het geboortecijfer te laten stijgen er meer vrouwen van de 0 af zouden moeten, maar het blijft een persoonlijke keuze die volgens mij niet te sturen is door de overheid. Alle trends wijzen dat het geboortecijfer verder richting of zelfs onder de 1 gaat. Zoals je eigen en mijn eigen omgeving al aangeeft zijn er steeds meer vrouwen die bewust geen kinderen nemen.
Alle reacties Link kopieren Quote
Ik denk dat ook steeds minder vrouwen in het sprookje van 'lotsbestemming' geloven.

Vrouwen wordt een rooskleurig beeld geschetst van de voldoening die je zou krijgen van baren, maar door de toegenomen toegang tot informatie, kunnen we nu een geïnformeerde keuze maken.

We kunnen niet meer terugvallen op onze familie, want opa's en oma's hebben hun eigen leven. De kans dat je partner 50% van de zorglast gaat dragen is niet zo groot.

Het leven is heel duur, kinderopvang is duur.

Je haalt je een hoop werk en stress op de hals met zo'n baby en we weten nu beter dan ooit: je kunt het ook gewoon niet doen. Heb je al je tijd en geld voor jezelf.
Alle reacties Link kopieren Quote
Struinertje schreef:
01-06-2026 14:30
Dat mag al heel lang (in Nederland is zelfmoord niet strafbaar, in tegenstelling tot sommige andere landen). Dus je hebt het recht zelf te bepalen wanneer je je leven voltooid vindt. Je hebt alleen niet het recht een ander daarin te verplichten om jou te helpen dat leven dan ook echt te voltooien.
Dus in Nederland heb je het recht om een treinmachinist voor het leven te traumatiseren door voor zijn trein te springen, je naasten te traumatiseren als ze je vinden met een strop om je nek, toevallige voorbijgangers te traumatiseren als je van een flat af springt....
Het lijkt me humaner om je leven zelf te beëindigen zonder de rotzooi voor anderen achter te laten.

Gedachtenspinsel.... Zou je als overheid niet beleid moeten maken om het geboortecijfer altijd rond de 2,1 te houden. Het mag eens een paar jaar dalen, maar niet structureel. Is het eigenlijk niet compleet onverantwoord dat onze regering hier helemaal niets mee doet?
Alle reacties Link kopieren Quote
martje55 schreef:
01-06-2026 14:52
Gedachtenspinsel.... Zou je als overheid niet beleid moeten maken om het geboortecijfer altijd rond de 2,1 te houden. Het mag eens een paar jaar dalen, maar niet structureel. Is het eigenlijk niet compleet onverantwoord dat onze regering hier helemaal niets mee doet?
Wordt al decennia geprobeerd maar het lukt niet. Je kan mensen blijkbaar niet zover krijgen dat ze kinderen krijgen door ze gratis kinderopvang , een woning, of een jaar lang doorbetaald verlof te geven.
Verder eens met je bijdrage over zelfgekozen levenseinde zonder anderen daar teveel mee te belasten. Een ander onderwerp maar toch.
martje55 schreef:
01-06-2026 14:52
Gedachtenspinsel.... Zou je als overheid niet beleid moeten maken om het geboortecijfer altijd rond de 2,1 te houden. Het mag eens een paar jaar dalen, maar niet structureel. Is het eigenlijk niet compleet onverantwoord dat onze regering hier helemaal niets mee doet?
Er zijn gewoon veel te veel mensen, de huidige situatie is eigenlijk al onhoudbaar. Vrijwel alle problemen waar overheden mee worstelen zijn terug te brengen tot 'te veel mensen'. Waarom zou je mensen dan gaan stimuleren om die situatie in stand te houden? Met minder geboortes lost het probleem zichzelf op. Dat gaat pijn doen. Gaat welvaart kosten. Maar eens zal de mensheid de prijs moeten gaan betalen, moeten gaan accepteren dat de aarde maar een beperkte capaciteit heeft en er een limiet aan welvaart zit.
Alle reacties Link kopieren Quote
Ik denk dat het niet zo moeilijk is om te bedenken waarom er minder kinderen in Nederland worden geboren. Los van het feit of dat nou gunstig is of niet.
Ten eerste wordt er door stellen veel meer gewerkt. Ook hier los van het feit of dat nou om emancipatie redenen is of financieel noodzakelijk, niet relevant, het is een feit dat er per stel meer uren gewerkt wordt, dus minder tijd/ruimte voor gezin. Verder is alles veel duurder, dus ook een reden. Maar vooral ook hoe de wereld er nu uitziet, binnenlands en buitenlands. Ik denk dat er toch meer achter de oren gekrabd wordt.
Alle reacties Link kopieren Quote
Beiden fulltime moeten werken om nét rond te komen met kinderen die je fulltime naar de opvang moet sturen terwijl de vaste lasten zoals huur, benzine, eten gewoon doorstijgen? Klinkt als een niet erg rooskleurige plek voor kinderen.
Alle reacties Link kopieren Quote
De grote steden gaan verassend vind ik nog sneller naar beneden:
Amsterdam 1,12 kind per vrouw, van 1,52 10 jaar geleden.
Rotterdam 1,26 van 1,66.
Utrecht 1,22 van 1,66.
Den Haag 1,3 van 1,71.
https://www.ad.nl/rotterdam/vrouwen-in- ... %2Ft.co%2F
Alle reacties Link kopieren Quote
martje55 schreef:
01-06-2026 14:52
Gedachtenspinsel.... Zou je als overheid niet beleid moeten maken om het geboortecijfer altijd rond de 2,1 te houden. Het mag eens een paar jaar dalen, maar niet structureel. Is het eigenlijk niet compleet onverantwoord dat onze regering hier helemaal niets mee doet?
Dat betekent dat je eigenlijk vrouwen wilt verplichten kinderen te krijgen? Stimulerende maatregelen in andere landen hebben niet perse tot een hoger geboortecijfer geleid. Dus hoe stel jij je dit voor?
Alle reacties Link kopieren Quote
Het is geen Nederlands probleem, het is een probleem in vele landen. Als het een probleem is. Hier cijfers uit 2022.

https://www.manners.nl/geboortecijfer-e ... rt-zorgen/

In een land als Zweden, wat toch bekend staat om de stimulerende maatregelen mbt kinderen, is het geboortecijfer nauwelijks hoger dan in Nederland bijvoorbeeld.
Alle reacties Link kopieren Quote
DG2015 schreef:
01-06-2026 12:52
Ik vind het wel bijzonder om het op de vrouwen alleen te gooien. Er zijn toch ook een hoop vaders die minder kinderen krijgen.
Behalve de tweede -leg vaders die al 2.7 kinderen hadden bij de eerste- leg (moeder).
.
Alle reacties Link kopieren Quote
Pioen00 schreef:
01-06-2026 14:56
Wordt al decennia geprobeerd maar het lukt niet. Je kan mensen blijkbaar niet zover krijgen dat ze kinderen krijgen door ze gratis kinderopvang , een woning, of een jaar lang doorbetaald verlof te geven.
Verder eens met je bijdrage over zelfgekozen levenseinde zonder anderen daar teveel mee te belasten. Een ander onderwerp maar toch.
Maar dat is nu toch ook niet zo?
Ik heb best wat vriendinnen zonder kinderen. De meesten hebben geen kinderen omdat ze daar geen behoeften aan hadden, een paar omdat de omstandigheden het niet toelaten. Dit kan zijn ziekte/beperking of door het ontbreken van een partner.
Maar het is tegenwoordig geen automatisme meer dat je aan kinderen begint, zodra je een serieuze relatie hebt. Mijn moeder heeft een vriendin die nooit kinderen wilde, ze was een uitzondering in die tijd.
Natuurlijk wordt het krijgen van kinderen vaak nog gezien als de norm. Maar die norm is wel kleiner geworden, als in dat het hebben van 1 kind ook normaler wordt gevonden. Dat laatste is een aanname!?
Als klagen telde als werk, dan had mijn ex zich ook moeiteloos een Mercedes kunnen veroorloven.
Alle reacties Link kopieren Quote
Ugli schreef:
01-06-2026 15:11
Beiden fulltime moeten werken om nét rond te komen met kinderen die je fulltime naar de opvang moet sturen terwijl de vaste lasten zoals huur, benzine, eten gewoon doorstijgen? Klinkt als een niet erg rooskleurige plek voor kinderen.
Dat bedoel ik inderdaad
Alle reacties Link kopieren Quote
Djondo schreef:
01-06-2026 14:29
Eens. Aantal jongeren vs aantal jongeren is niet relevant. Wat wel een hele relevante factor is: productiviteit. Als het aantal jongeren halveert maar de productiviteit van ze verdubbelt dan is er niets aan de hand. En die productiviteit zal naar verwachting blijven stijgen. Enige is, tot nu toe hebben we de groei van productiviteit vooral gebruikt voor meer welvaart. Misschien moeten we de welvaart fixeren. Zou ook geen kwaad kunnen. Denk dat we nu soms al van gekkigheid niet weten wat we met de welvaart moeten doen.
Maar hier is wel iets vreemds aan de hand. Alles wordt namelijk óók duurder in verhouding (de woningen, benzine, boodschappen) maar toch hebben we - uitzonderingen daargelaten - met zijn allen véél meer welvaart. We kopen meer (en vaker) nieuwe spullen, doen meer, lijken minder lang te hoeven sparen om iets te verwezenlijken, we hebben vooral ook meer van alles. En ik moet ervoor waken om dan niet heel zuur en met een kritisch vingertje te gaan lopen roepen hoe verwend alles is, maar ik vraag me dit wel eens af hoe dit dan kan. En het is niet zo dat ik in vergelijking met mijn jeugd nou in een veel rijkere omgeving ben gaan wonen, integendeel. Maar toch denk ik wel na over jouw opmerking: we weten van gekkigheid niet wat we met de welvaart moeten.... Hoe moet ik dit dan zien in verhouding tot "alles wordt steeds duurder?" Je zou dan namelijk eerder verwachten tot je dat ook terugziet in hoe vaak en ver mensen op vakantie gaan, een duurder huis gaan kopen, duurzamer met hun spullen omgaan want geen geld voor elke tien jaar een nieuwe bank, minder speelgoed in huis, minder vaak kleding kopen, want dat is al op gegaan aan de benzine, hypotheek en boodschappen.
cognac wijzigde dit bericht op 01-06-2026 16:35
0.03% gewijzigd
Alle reacties Link kopieren Quote
El4ra schreef:
01-06-2026 15:46
Behalve de tweede -leg vaders die al 2.7 kinderen hadden bij de eerste- leg (moeder).
Wordt dat weer opgeheven door het grotere percentage mannen dat kinderloos blijft? Tov van vrouwen.
Alle reacties Link kopieren Quote
Struinertje schreef:
01-06-2026 14:30
Dat mag al heel lang (in Nederland is zelfmoord niet strafbaar, in tegenstelling tot sommige andere landen). Dus je hebt het recht zelf te bepalen wanneer je je leven voltooid vindt. Je hebt alleen niet het recht een ander daarin te verplichten om jou te helpen dat leven dan ook echt te voltooien.
Ik heb in mijn omgeving (als in: eerstelijns familie) te maken met enkele mensen die echt een voltooid leven hebben, maar je kunt echt niet meer dan wachten tot je overlijdt. En om die tijd, die ze dus zelf niet meer willen, nog beetje fijn te maken, is er een heel arsenaal aan hulpverlening. (*peuten in soorten en maten) Maar doodgaan, ho maar.

OOk heb ik 3 bekenden verloren aan zelfmoord, en dat is 3x een heel naar eind geworden.
WE hebben in Nederland absoluut geen goede oplossing voor mensen die niet meer willen leven, en daar lijden veel mensen aan
Alle reacties Link kopieren Quote
Dropdrop schreef:
01-06-2026 16:35
Wordt dat weer opgeheven door het grotere percentage mannen dat kinderloos blijft? Tov van vrouwen.
Mannen krijgen gemiddeld 1,4 kinderen
Vaders krijgen er ruim 1,8 gemiddeld

Vrijwel gelijk aan de verschillen bij vrouwen 1,4 en moeders ruim 1,9
Alle reacties Link kopieren Quote
Er wordt veel gedacht aan waarom mensen geen kinderen krijgen, en dat geld en milieu en de toestand van de wereld een probleem zou zijn.

Toch denk ik dat mensen met een sterke kinderwens zich daar niet door laten tegenhouden. Misschien alleen de mensen bij wie die wens niet erg sterk is of die twijfelen.
Creativiteit is de adem van de ziel – dus adem elke dag!
Alle reacties Link kopieren Quote
Sierlijk schreef:
01-06-2026 16:46
Er wordt veel gedacht aan waarom mensen geen kinderen krijgen, en dat geld en milieu en de toestand van de wereld een probleem zou zijn.

Toch denk ik dat mensen met een sterke kinderwens zich daar niet door laten tegenhouden. Misschien alleen de mensen bij wie die wens niet erg sterk is of die twijfelen.
maar die kinderwens stopt steeds vaker bij 1 kind
Alle reacties Link kopieren Quote
cognac schreef:
01-06-2026 16:34
Maar hier is wel iets vreemds aan de hand. Alles wordt namelijk óók duurder in verhouding (de woningen, benzine, boodschappen) maar toch hebben we - uitzonderingen daargelaten - met zijn allen véél meer welvaart. We kopen meer (en vaker) nieuwe spullen, doen meer, lijken minder lang te hoeven sparen om iets te verwezenlijken, we hebben vooral ook meer van alles. En ik moet ervoor waken om dan niet heel zuur en met een kritisch vingertje te gaan lopen roepen hoe verwend alles is, maar ik vraag me dit wel eens af hoe dit dan kan. En het is niet zo dat ik in vergelijking met mijn jeugd nou in een veel rijkere omgeving ben gaan wonen, integendeel. Maar toch denk ik wel na over jouw opmerking: we weten van gekkigheid niet wat we met de welvaart moeten.... Hoe moet ik dit dan zien in verhouding tot "alles wordt steeds duurder?" Je zou dan namelijk eerder verwachten tot je dat ook terugziet in hoe vaak en ver mensen op vakantie gaan, een duurder huis gaan kopen, duurzamer met hun spullen omgaan want geen geld voor elke tien jaar een nieuwe bank, minder speelgoed in huis, minder vaak kleding kopen, want dat is al op gegaan aan de benzine, hypotheek en boodschappen.
Er is vergeleken met vroeger meer welvaart, en de levensstandaard is in ons land de afgelopen eeuw enorm gestegen.

Tegelijk is die welvaart niet gelijk verdeeld, worden de verschillen tussen arm en rijk alleen maar groter, en leeft een deel van de Nederlanders in armoede. Goed, dat is niet dezelfde armoede als in de sloppenwijken van Delhi, maar dat is ook niet waar mensen hier zich mee vergelijken. En de armoede en/of geldzorgen hier zijn geen verwendheid maar gaan gepaard met daadwerkelijk leed en kansenongelijkheid.

Komt bij dat Gen Z de eerste generatie sinds de Tweede Wereldoorlog is die het niet beter heeft dan de vorige. En niet beter is in onze samenleving die gedicteerd wordt door de kapitalistische dwang tot groei een probleem.

Jonge mensen willen, meer dan vroeger, alles op orde hebben voor ze aan een kind beginnen, en dat betekent vaak: een stabiele plek om te wonen en de relatieve zekerheid dat je het met elkaar redt als er een kind komt. Qua taakverdeling, carrièremogelijkheden, financiële zekerheid. En op veel van die punten is er nu juist meer onzekerheid én hogere druk om het allemaal zelf voor elkaar te krijgen.
Weet je wat pas conflictvermijdend is? Wereldvrede.

Gebruikersavatar
Anonymous
Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn

Terug naar boven