Relaties
alle pijlers
Angst om te communiceren
donderdag 14 juni 2012 om 09:24
Titel is misschien een beetje vaag, maar er valt me iets op. Kortgeleden bedacht ik dat het misschien een goed idee zou zijn om eens rond te gaan bellen om te zien of ik ergens een zomerbaantje zou kunnen versieren. Te beginnen bij mijn oude werkgever. We zijn inmiddels twee weken verder en ik heb nog niet gebeld. Ik durf namelijk niet.
Nu ik erover nadenk overkomt dit me heel vaak. Als ik iemand moet bellen of mailen om wat voor reden dan ook (bijkletsen met een vriendin, een vraag stellen aan de studieadviseur, informatie opvragen bij de belastingdienst) dan stel ik het uit. Soms doe ik het maar helemaal niet. En hoewel ik me er vaak wel overheen kan zetten baal ik er toch wel een beetje van omdat het een irrationele angst is en omdat ik dingen niet doe die ik wil doen. Eigenlijk wil ik er vanaf.
Waar ik precies bang voor ben: dat ik het "niet goed" doe. Dat ik iets raars zeg, bijvoorbeeld, of niet goed uit mijn woorden kan komen. Daarnaast ben ik altijd bang om mensen lastig te vallen, vooral als ik iets van ze nodig heb. Ik weet dat het stom is maar ik kan me er niet, of met heel veel moeite, overheen zetten.
Zijn er meer mensen die dit hebben? Hoe lossen jullie dit op?
Nu ik erover nadenk overkomt dit me heel vaak. Als ik iemand moet bellen of mailen om wat voor reden dan ook (bijkletsen met een vriendin, een vraag stellen aan de studieadviseur, informatie opvragen bij de belastingdienst) dan stel ik het uit. Soms doe ik het maar helemaal niet. En hoewel ik me er vaak wel overheen kan zetten baal ik er toch wel een beetje van omdat het een irrationele angst is en omdat ik dingen niet doe die ik wil doen. Eigenlijk wil ik er vanaf.
Waar ik precies bang voor ben: dat ik het "niet goed" doe. Dat ik iets raars zeg, bijvoorbeeld, of niet goed uit mijn woorden kan komen. Daarnaast ben ik altijd bang om mensen lastig te vallen, vooral als ik iets van ze nodig heb. Ik weet dat het stom is maar ik kan me er niet, of met heel veel moeite, overheen zetten.
Zijn er meer mensen die dit hebben? Hoe lossen jullie dit op?
donderdag 14 juni 2012 om 09:28
Herkenbaar...
Voor mij is de grootste oplossing dat ik gesprekken inplan en desnoods een gespreksplan maak met wat voor opgestelde zinnetjes waarin ik duidelijk maak wat ik wil van iemand.
Voorbereiding is handig, je kan immers dan op een 'veilig' moment nadenken over wat je wil gaan zeggen en of je het voldoende uitlegt en dergelijke.
Anders zou ik ook tot niets komen hoor.
Voor mij is de grootste oplossing dat ik gesprekken inplan en desnoods een gespreksplan maak met wat voor opgestelde zinnetjes waarin ik duidelijk maak wat ik wil van iemand.
Voorbereiding is handig, je kan immers dan op een 'veilig' moment nadenken over wat je wil gaan zeggen en of je het voldoende uitlegt en dergelijke.
Anders zou ik ook tot niets komen hoor.
"Wat heeft de wetenschap ooit voor ons gedaan?!" typte zij op haar blog.
donderdag 14 juni 2012 om 09:32
Ik werk al met gespreksplannen. Die geven me het gevoel dat ik een enorme kneus ben, maar zorgen er wel voor dat ik de informatie krijg die ik moet hebben (en me dus niet laat afschepen door een chagrijnige medewerker van de klantenservice). Het is vooral het pakken van die telefoon waar ik tegenop zie. Zodra ik eenmaal iemand te pakken heb gaat het vaak wel.
donderdag 14 juni 2012 om 09:37
Ik vind telefoons ook ondingen, houd helemaal niet van bellen. Vaak los ik het op door te mailen, of anders langs te gaan. Voor een bijbaantje is langs gaan vaak toch een beter idee dan bellen.
Wat ook helpt, bij bijv die belastingdienst, is van tevoren een aantal punten op papier zetten die je perse wilt behandelen. Dat voorkomt dat je ophangt en dan ontdekt dat je iets hebt vergeten en dus weer moet bellen.
Wat ook helpt, bij bijv die belastingdienst, is van tevoren een aantal punten op papier zetten die je perse wilt behandelen. Dat voorkomt dat je ophangt en dan ontdekt dat je iets hebt vergeten en dus weer moet bellen.
donderdag 14 juni 2012 om 09:39
Herkenbaar ja.
Ik heb de angst dat mensen boos worden op mij (dat ik ze stoor), of dat ik iets verkeerds zeg, of niet meer weet wat ik moet zeggen, of stotter.
Bij mij gaat het verder dan bellen, ik heb dit ook met real life contact.
Ik bel gewoon zo min mogelijk en neem heel vaak niet op. (Als vriendin of m'n jobcoach belt. En vroeger als werk belde ook niet. Geheim nummer neem ik nooit op, tot ik weet wie het is.)
Gelukkig hebben we geen huistelefoon en daar zal ik ook een stokje voor steken als mijn vriend wil dat er een huistelefoon/-nummer komt. Dat gaat niet gebeuren.
Ik heb de angst dat mensen boos worden op mij (dat ik ze stoor), of dat ik iets verkeerds zeg, of niet meer weet wat ik moet zeggen, of stotter.
Bij mij gaat het verder dan bellen, ik heb dit ook met real life contact.
Ik bel gewoon zo min mogelijk en neem heel vaak niet op. (Als vriendin of m'n jobcoach belt. En vroeger als werk belde ook niet. Geheim nummer neem ik nooit op, tot ik weet wie het is.)
Gelukkig hebben we geen huistelefoon en daar zal ik ook een stokje voor steken als mijn vriend wil dat er een huistelefoon/-nummer komt. Dat gaat niet gebeuren.
donderdag 14 juni 2012 om 09:40
ik herken dat wel, wat dat betreft is e-mail een zegen voor mij. Veel veiliger; je kunt rustig formuleren wat je wilt etc
Snap het ook niet zo goed van mezelf, want waarom voel ik weerstand om een tandartsafspraak te maken? Ik ben niet bang voor de tandarts en die dame aan de telefoon is er om afspraken te maken. Ik stoor niemand dus...
Gek genoeg heb ik op mijn werk geen problemen met telefoontjes plegen.
Snap het ook niet zo goed van mezelf, want waarom voel ik weerstand om een tandartsafspraak te maken? Ik ben niet bang voor de tandarts en die dame aan de telefoon is er om afspraken te maken. Ik stoor niemand dus...
Gek genoeg heb ik op mijn werk geen problemen met telefoontjes plegen.
donderdag 14 juni 2012 om 09:46
Zeer herkenbaar.
Wat ik doe als ik merk dat ik er last van heb is mezelf voorhouden dat ik niet moet nadenken, maar dat ik gewoon moet doen! Niet overanalyseren.
Zo moest ik laatst bijvoorbeeld een kantoor bellen want een potentiële werkgever had nog niks van zich laten horen. Ik durfde gewoon niet, maar toen heb ik de knop omgezet, ben ik gestopt met nadenken en heb ik de telefoon gepakt... zaterdag een sollicitatiegesprek gehad op kantoor, ik kan komende maandag beginnen.
Natuurlijk loopt een gesprek soms niet lekker, natuurlijk weet je soms niet wat je moet zeggen, maar bedenk altijd dat je maar voor 50% verantwoordelijk bent voor een gesprek. Het ligt niet alijd aan jou. En accepteer de mogelijkheid dat een gesprek niet lekker kan lopen. Niet alles hoeft perfect te gaan in het leven.
Wat ik doe als ik merk dat ik er last van heb is mezelf voorhouden dat ik niet moet nadenken, maar dat ik gewoon moet doen! Niet overanalyseren.
Zo moest ik laatst bijvoorbeeld een kantoor bellen want een potentiële werkgever had nog niks van zich laten horen. Ik durfde gewoon niet, maar toen heb ik de knop omgezet, ben ik gestopt met nadenken en heb ik de telefoon gepakt... zaterdag een sollicitatiegesprek gehad op kantoor, ik kan komende maandag beginnen.
Natuurlijk loopt een gesprek soms niet lekker, natuurlijk weet je soms niet wat je moet zeggen, maar bedenk altijd dat je maar voor 50% verantwoordelijk bent voor een gesprek. Het ligt niet alijd aan jou. En accepteer de mogelijkheid dat een gesprek niet lekker kan lopen. Niet alles hoeft perfect te gaan in het leven.
donderdag 14 juni 2012 om 09:50
donderdag 14 juni 2012 om 09:58
Wel fijn om te weten dat ik in ieder geval niet de enige ben. En dit topic fungeert als een uitstekende schop onder mijn kont; ik heb net een mailtje verstuurd dat ik al dagen geleden had moeten versturen en ik heb net mijn ex-werkgever gebeld. Helaas was die afwezig, zal je altijd zien.
Je hebt wel gelijk aarzelend, gewoon doen is uiteindelijk het beste. Ook omdat het een goed gevoel geeft: ik heb het toch maar mooi gedaan! Toch vraag ik me af waar het vandaan komt. Vooral die angst om mensen lastig te vallen. Waarom zou ik bang zijn om mijn tandartsassistente lastig te vallen? Die vrouw zit daar nota bene om gebeld te worden, dat is haar baan!
Ik zou een heel slechte callcentermedewerker zijn, dat weet ik wel .
Je hebt wel gelijk aarzelend, gewoon doen is uiteindelijk het beste. Ook omdat het een goed gevoel geeft: ik heb het toch maar mooi gedaan! Toch vraag ik me af waar het vandaan komt. Vooral die angst om mensen lastig te vallen. Waarom zou ik bang zijn om mijn tandartsassistente lastig te vallen? Die vrouw zit daar nota bene om gebeld te worden, dat is haar baan!
Ik zou een heel slechte callcentermedewerker zijn, dat weet ik wel .
donderdag 14 juni 2012 om 10:07
haha Liquorice, ik heb ooit de fout begaan om een bijbaantje te nemen op een callcenter. Na een dag kreeg ik al te horen dat ik niet meer terug hoefde te komen. Dat gevoel was wederzijds, want ik vond het hel op aarde.
Goed dat je gebeld hebt en inderdaad....heb je net je moed verzameld...is degene die je nodig heb niet aanwezig, grrr.
Had ik laatst ook. Ik moest bellen over een pakket wat bezorgd had moeten worden, maar niet gekomen was. De telefoon bij het bezorgbedrijf werd gewoon niet opgenomen! De hele dag niet...ik zat elke keer peentjes te zweten om te bellen (want het moest echt) en dan steeds niks.
Komt mijn man 's avonds thuis, en hij belt nog eens...toen namen ze meteen op. Het is een samenzwering!
Goed dat je gebeld hebt en inderdaad....heb je net je moed verzameld...is degene die je nodig heb niet aanwezig, grrr.
Had ik laatst ook. Ik moest bellen over een pakket wat bezorgd had moeten worden, maar niet gekomen was. De telefoon bij het bezorgbedrijf werd gewoon niet opgenomen! De hele dag niet...ik zat elke keer peentjes te zweten om te bellen (want het moest echt) en dan steeds niks.
Komt mijn man 's avonds thuis, en hij belt nog eens...toen namen ze meteen op. Het is een samenzwering!
donderdag 14 juni 2012 om 10:13
Ze doen het erom, Starshine, ze doen het erom.
Ach, vroeger was ik nog veel erger. Als ik boodschappen deed voor mijn ouders en ik kon de worteltjes niet vinden kwam ik thuis zonder worteltjes omdat ik de vakkenvullers niet aan durfde te spreken. En dan zei ik ook nog dat ze geen worteltjes hadden omdat ik niet wilde toegeven dat ik er niet naar durfde te vragen. Genant gewoon. Dat is inmiddels wel minder geworden door het gewoon te doen. Toen ik op mezelf ging wonen en per se carrotcake wilde maken voor mijn nieuwe vrienden moest ik wel.
Ergens zijn ze wel grappig, dat soort angsten. Ze kosten alleen zoveel tijd.
Ach, vroeger was ik nog veel erger. Als ik boodschappen deed voor mijn ouders en ik kon de worteltjes niet vinden kwam ik thuis zonder worteltjes omdat ik de vakkenvullers niet aan durfde te spreken. En dan zei ik ook nog dat ze geen worteltjes hadden omdat ik niet wilde toegeven dat ik er niet naar durfde te vragen. Genant gewoon. Dat is inmiddels wel minder geworden door het gewoon te doen. Toen ik op mezelf ging wonen en per se carrotcake wilde maken voor mijn nieuwe vrienden moest ik wel.
Ergens zijn ze wel grappig, dat soort angsten. Ze kosten alleen zoveel tijd.
donderdag 14 juni 2012 om 10:17
quote:Liquorice schreef op 14 juni 2012 @ 09:32:
Ik werk al met gespreksplannen. Die geven me het gevoel dat ik een enorme kneus ben [...]Even los van de rest van je bericht: Dit moet je echt niet doen! Daar help je jezelf mee van de wal in de sloot
Probeer het goed te relativeren als je het erg vind dat je moet opschrijven wat je gaat zeggen. Zet anders een keertje het nieuws op, die mensen doen niet anders dan stomweg hun tekst oplezen, dus waarom zou het van jou wel erg zijn?
Wat betreft het jezelf er toe zetten kan ik helaas niet helpen, ik ben zo'n dwaas die zelfs in de supermarkt nog een half uur gaat lopen ronddolen voordat ze betaalt, bang dat ze de caissière lastigvalt..
Ik werk al met gespreksplannen. Die geven me het gevoel dat ik een enorme kneus ben [...]Even los van de rest van je bericht: Dit moet je echt niet doen! Daar help je jezelf mee van de wal in de sloot
Probeer het goed te relativeren als je het erg vind dat je moet opschrijven wat je gaat zeggen. Zet anders een keertje het nieuws op, die mensen doen niet anders dan stomweg hun tekst oplezen, dus waarom zou het van jou wel erg zijn?
Wat betreft het jezelf er toe zetten kan ik helaas niet helpen, ik ben zo'n dwaas die zelfs in de supermarkt nog een half uur gaat lopen ronddolen voordat ze betaalt, bang dat ze de caissière lastigvalt..
"Wat heeft de wetenschap ooit voor ons gedaan?!" typte zij op haar blog.
donderdag 14 juni 2012 om 10:19
Heel herkenbaar. Wat voor mij (gek genoeg) helpt, is het nummer wel alvast invullen op mijn telefoon, maar nog niet op bellen drukken, vervolgens leg ik de telefoon een tijdje naast me neer. Uiteindelijk geef ik mezelf dan toch vaak die schop wel.
Wat ook helpt is me inbeelden wat er in het ergste geval kan gebeuren. Vaak zijn mensen toch wel met enige beleefdheidsvormen ingegeven dus zullen ze heus niet zeggen dat je een minkukel bent die niets kan. Ze kunnen je hoogstens op een nette manier afwimpelen en daar is niets mis mee.
Wat ook helpt is me inbeelden wat er in het ergste geval kan gebeuren. Vaak zijn mensen toch wel met enige beleefdheidsvormen ingegeven dus zullen ze heus niet zeggen dat je een minkukel bent die niets kan. Ze kunnen je hoogstens op een nette manier afwimpelen en daar is niets mis mee.
donderdag 14 juni 2012 om 10:22
Ik heb ook bij een callcenter gewerkt. Outbound kan ik dus echt niet. Inbound had ik geen moeite mee, in het begin dan. Aan het eind werd ik chaggerijnig omdat ze me "stoorden". (Je mocht internetten tussendoor.)
Vroeger liet ik het bestellen bij de Mac, BK enz, altijd over aan mijn toenmalige vriend.
Ik heb - door mijn contactstoonis - heel erg veel moeite met allerlei soorten contact met anderen.
Vroeger liet ik het bestellen bij de Mac, BK enz, altijd over aan mijn toenmalige vriend.
Ik heb - door mijn contactstoonis - heel erg veel moeite met allerlei soorten contact met anderen.
donderdag 14 juni 2012 om 10:25
Ik heb er ook last van, maar niet in alle situaties. Er is wel een soort gradatie.
De tandarts of huisarts vind ik niet zo erg. Al heb ik wel vaak last van uitstelgedrag als het geen haast heeft. Maar ik stel alles wat geen haast heeft uit!
Telefoontjes naar potentiële werkgevers ofzo vind ik wel beangstigend. Dan gebeurt het ook weleens dat ik niet goed uit m'n woorden kom, of dat we telkens tegelijk aan een zin beginnen zulke dingen. Heel genant vind ik dat!
Ik doe het altijd wel gewoon, want ik weiger te leven naar mijn angsten. Daarna ben ik soms trots dat ik het gedaan heb, maar als het gesprek hakkelend was baal ik daar wel van (als het belangrijk was)
Ik denk dat veel mensen er last van hebben. Werksituatie is trouwens ook anders. Dan heb je een bepaalde rol, dat maakt het makkelijker vind ik.
De tandarts of huisarts vind ik niet zo erg. Al heb ik wel vaak last van uitstelgedrag als het geen haast heeft. Maar ik stel alles wat geen haast heeft uit!
Telefoontjes naar potentiële werkgevers ofzo vind ik wel beangstigend. Dan gebeurt het ook weleens dat ik niet goed uit m'n woorden kom, of dat we telkens tegelijk aan een zin beginnen zulke dingen. Heel genant vind ik dat!
Ik doe het altijd wel gewoon, want ik weiger te leven naar mijn angsten. Daarna ben ik soms trots dat ik het gedaan heb, maar als het gesprek hakkelend was baal ik daar wel van (als het belangrijk was)
Ik denk dat veel mensen er last van hebben. Werksituatie is trouwens ook anders. Dan heb je een bepaalde rol, dat maakt het makkelijker vind ik.
donderdag 14 juni 2012 om 10:38
Ik heb er ook moeite mee maar het wordt gelukkig minder. Goed is te bedenken waar je bang voor bent en wat daarvan reeel is. En toch ook door doen en dit zien als een oefening en niet als een tentamen waarvoor je kan slagen of zakken. Dus als leermoment.
In het verleden ben ik wel eens zo stoer geweest om potentiele werkgevers te bellen. Dit deed ik dan door een telefoonscript te maken met alle mogelijke scenario's. Met name wat te doen als ze vervelend of moeilijk reageren. En in het begin altijd vragen of je gelegen belt, dat voorkomt onnodige irritatie als je ongelegen belt. Als ik dat script eenmaal afhad, was het gewoon een kwestie van het nummer intoetsen en gaan met die banaan.
Ik hoorde van een vriendin die als detacheerder werkte en banen zocht voor kandidaten dat ze ook met een script aan de slag ging. Dus zo raar is dat niet
In het verleden ben ik wel eens zo stoer geweest om potentiele werkgevers te bellen. Dit deed ik dan door een telefoonscript te maken met alle mogelijke scenario's. Met name wat te doen als ze vervelend of moeilijk reageren. En in het begin altijd vragen of je gelegen belt, dat voorkomt onnodige irritatie als je ongelegen belt. Als ik dat script eenmaal afhad, was het gewoon een kwestie van het nummer intoetsen en gaan met die banaan.
Ik hoorde van een vriendin die als detacheerder werkte en banen zocht voor kandidaten dat ze ook met een script aan de slag ging. Dus zo raar is dat niet
anoniem_12299 wijzigde dit bericht op 14-06-2012 10:42
Reden: aanvulling
Reden: aanvulling
% gewijzigd
donderdag 14 juni 2012 om 10:39
Heel herkenbaar!!
Bellen, tsja..ik stel het altijd uit tot het allerlaatste moment.
Ook ik heb altijd het gevoel anderen 'lastig te vallen'. Ik doe daarom veel zelf
Krijg regelmatig de opmerking 'tis geen schande om iets te vragen hoor?'
Nee...dat is misschien waar, maar naar buiten toe vind ik het belangrijk die onafhankelijke chick te lijken die het allemaal 'wel ff doet'. Ik denk dat het iets is dat in mij zit....
Er is één iemand in mijn leven die ik écht om hulp vraag als ik het even niet meer zie zitten en dat is een hele goede vriend, met wie ik goed kan praten.
Bellen, tsja..ik stel het altijd uit tot het allerlaatste moment.
Ook ik heb altijd het gevoel anderen 'lastig te vallen'. Ik doe daarom veel zelf
Krijg regelmatig de opmerking 'tis geen schande om iets te vragen hoor?'
Nee...dat is misschien waar, maar naar buiten toe vind ik het belangrijk die onafhankelijke chick te lijken die het allemaal 'wel ff doet'. Ik denk dat het iets is dat in mij zit....
Er is één iemand in mijn leven die ik écht om hulp vraag als ik het even niet meer zie zitten en dat is een hele goede vriend, met wie ik goed kan praten.
donderdag 14 juni 2012 om 10:44
Ik lees bij een aantal van jullie dat een deel van de angst is een ander lastig vallen.. daar heb ik dan weer geen last van.
Bij mij is het in eerste instantie angst dat het een ongemakkelijk gesprek gaat zijn ofzo. Maar als ik er wat beter over nadenk is de onderliggende angst, angst voor afwijzing.
Dat ik vreemd/stom/dom/onzeker/weetikhet gevonden wordt.
Bij mij is het in eerste instantie angst dat het een ongemakkelijk gesprek gaat zijn ofzo. Maar als ik er wat beter over nadenk is de onderliggende angst, angst voor afwijzing.
Dat ik vreemd/stom/dom/onzeker/weetikhet gevonden wordt.
donderdag 14 juni 2012 om 10:47
donderdag 14 juni 2012 om 10:49
Ik heb dat ook. Dat gedrag als kind in een winkel naar wortelen zoekend had ik ook. Ik nam dan ook altijd mijn kleine zusje mee (die deed dat wel even). Nu durf ik dat wel, maar dat heeft er ook mee te maken wie de persoon is die ik moet aanspreken. Iemand die hoger geschoold is of meer autoriteit heeft (waarbij ik mezelf dus minder acht) vind ik moeilijker om aan te spreken.
Telefoneren vind ik verschrikkelijk. Ook op mijn werk. Als ik een brief voor een klant kan schrijven, doe ik dat liever. Ik wordt zelf als klant namelijk ook liever niet gebeld en dan ontvang ik liever een brief, alles zwart op wit. Ik merk wel dat hoe meer ik over een onderwerrp weet, hoe makkelijker het wordt om te bellen. En ik ben ook wel wat relaxter geworden met de jaren.
Voor mij helpt het om veel in het Engels te doen. Ik heb bij Nederlands het gevoel dat ik stomme dingen zeg en zinnen door elkaar haal. In he Engels heb ik dat niet. Ik maak wel fouten, maar 'mag' die van mezelf maken, want het is nu eenmaal niet mijn moedertaal. In het Nederlands moet alles perfect zijn, vind ik van mezelf. Dus ik ben maar naarhet buitenland verhuisd
Telefoneren vind ik verschrikkelijk. Ook op mijn werk. Als ik een brief voor een klant kan schrijven, doe ik dat liever. Ik wordt zelf als klant namelijk ook liever niet gebeld en dan ontvang ik liever een brief, alles zwart op wit. Ik merk wel dat hoe meer ik over een onderwerrp weet, hoe makkelijker het wordt om te bellen. En ik ben ook wel wat relaxter geworden met de jaren.
Voor mij helpt het om veel in het Engels te doen. Ik heb bij Nederlands het gevoel dat ik stomme dingen zeg en zinnen door elkaar haal. In he Engels heb ik dat niet. Ik maak wel fouten, maar 'mag' die van mezelf maken, want het is nu eenmaal niet mijn moedertaal. In het Nederlands moet alles perfect zijn, vind ik van mezelf. Dus ik ben maar naarhet buitenland verhuisd
donderdag 14 juni 2012 om 10:58
Wat lastig! Ik zie alleen tegen communiceren op wanneer ik op een bepaalde manier voor mijzelf moet opkomen. Of dat nu gaat om een gesprek met de leidinggevende, mijn collega wil aanspreken op iets dat mij stoort, een klacht bij een bedrijf etc. etc. Elke situatie eigenlijk waarin ik assertiviteit moet tonen. Ik ben dan bang om lastig te zijn, kritiek of een conflict te krijgen. Ik kan niet goed tegen conflictsituaties, vind mezelf gauw een lastpak en het moeilijkst van alles vind ik het 'weerwoord' dat ik van de ander mij kan verwachten.
Mijn ervaring is dat je al doende leert, dat reacties vaker mee- dan tegenvallen, dat communiceren juist leidt tot het voorkomen van lastige situaties etc. Maar het is en blijft denk ik ook wel beetje de aard van het beestje.
Mijn ervaring is dat je al doende leert, dat reacties vaker mee- dan tegenvallen, dat communiceren juist leidt tot het voorkomen van lastige situaties etc. Maar het is en blijft denk ik ook wel beetje de aard van het beestje.