Overig
alle pijlers
Etymologie
dinsdag 20 juli 2010 om 23:07
In een boek dat ik nu aan het lezen ben (van Jan Wolkers, het zal niet perse toeval zijn) ontdek ik de herkomst van het woord 'banjeren': 'in de regentijd banjirde het (water) van de berghellingen af en nam de aarde mee'.
Hoewel ik geen databank in mijn hoofd heb voor de afkomst van leenwoorden vind ik dit wel heel boeiende zaken. Zelfs op vakantie in Senegal (al lang geleden) kwam ik woorden tegen die toch een soort van herkenning opriepen zoals 'birr' voor 'buik' (vergelijk beriberi voor scheurbuik) of 'lekk' 'lekkol' voor 'eet' (vergelijk met een comfortabele marge lekker).
Wie heeft er etymologische verrassingen? Heel gewone woorden dus die een bijzondere herkomst hebben.
Hoewel ik geen databank in mijn hoofd heb voor de afkomst van leenwoorden vind ik dit wel heel boeiende zaken. Zelfs op vakantie in Senegal (al lang geleden) kwam ik woorden tegen die toch een soort van herkenning opriepen zoals 'birr' voor 'buik' (vergelijk beriberi voor scheurbuik) of 'lekk' 'lekkol' voor 'eet' (vergelijk met een comfortabele marge lekker).
Wie heeft er etymologische verrassingen? Heel gewone woorden dus die een bijzondere herkomst hebben.
dinsdag 20 juli 2010 om 23:20
De etymologie van het woord etymologie
"Etymologie" is oorspronkelijk een samenstelling van het Griekse étymon (ἔτυμον) "oorspronkelijke vorm van een woord", dat weer is afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord étymos (ἔτυμος) "werkelijk, waar", en logía (λογία) "leer, wetenschap". Het woord werd bekend door Etymologiae van bisschop Isidorus van Sevilla, een encyclopedisch werk waarin hij informatie over allerlei zaken probeerde te relateren aan de oorspronkelijke betekenis van een woord. Zijn werk werd eeuwenlang veel geraadpleegd.
"Etymologie" is oorspronkelijk een samenstelling van het Griekse étymon (ἔτυμον) "oorspronkelijke vorm van een woord", dat weer is afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord étymos (ἔτυμος) "werkelijk, waar", en logía (λογία) "leer, wetenschap". Het woord werd bekend door Etymologiae van bisschop Isidorus van Sevilla, een encyclopedisch werk waarin hij informatie over allerlei zaken probeerde te relateren aan de oorspronkelijke betekenis van een woord. Zijn werk werd eeuwenlang veel geraadpleegd.
woensdag 21 juli 2010 om 07:05
quote:DeKenau schreef op 20 juli 2010 @ 23:48:
[...]
Ik stuur jou even door naar het topic 'gekat op het forum'.
Daahaag.
Oorsprong van "iemand afkatten";
"Iemand afkatten".
Lijfstraffen werden aan boord veelvuldig toegepast; de eenvoudigste was zoveel slagen op de blote rug met een eind touw of een speciaal daarvoor bestemde kat met zeven staarten of handdagge, welke straf ook "laersen" genoemd werd. Een kat of laers was een eindje teertouw met een leren huls, in pekel gehard.
[...]
Ik stuur jou even door naar het topic 'gekat op het forum'.
Daahaag.
Oorsprong van "iemand afkatten";
"Iemand afkatten".
Lijfstraffen werden aan boord veelvuldig toegepast; de eenvoudigste was zoveel slagen op de blote rug met een eind touw of een speciaal daarvoor bestemde kat met zeven staarten of handdagge, welke straf ook "laersen" genoemd werd. Een kat of laers was een eindje teertouw met een leren huls, in pekel gehard.
Als je tot je oren in de soep zit, zie je de gehaktballen pas naast je drijven.
woensdag 21 juli 2010 om 07:27
woensdag 21 juli 2010 om 07:39
woensdag 21 juli 2010 om 09:35
De etymologie van 'wand' vind ik mooi. Een stokoud woord, stammend uit de tijd dat het bouwmateriaal bestond uit gevlochten twijgen die met leem werden bepleisterd.
Het woord komt van winden (in de betekenis van vlechten).
Ook mooi: elf (van middelnederlands ellef, oudhoogduits einlif, gotisch ainlif, vergelijk Engels: one left: je telt op je vingers tot tien en je houdt er één over. Hetzelfde met twaalf (middelnederlands o.a. twelif, twalif).
Het woord komt van winden (in de betekenis van vlechten).
Ook mooi: elf (van middelnederlands ellef, oudhoogduits einlif, gotisch ainlif, vergelijk Engels: one left: je telt op je vingers tot tien en je houdt er één over. Hetzelfde met twaalf (middelnederlands o.a. twelif, twalif).
woensdag 21 juli 2010 om 09:50
Over etymologie gesproken. Op dit forum vroeg laatst iemand naar de Engelse vertaling van het woord "tampon". Vond ik grappig. Sommige van oorsprong Engelse woorden zijn zó ingeburgerd in onze taal.
Een leuke etymologische kwestie kwam vaak ter sprake bij de recente WK. Namelijk het door velen verfoeide "ben ik van duitsen bloed". In tegenstelling tot wat velen denken, heeft dit woord helemaal niets met Duitsers of Duitsland te maken. Duitsland bestond zelfs nog niet toen het Wilhelmus geschreven werd.
Het betekent hier a) diets = westeuropees
of b) boers, landelijk
Een leuke etymologische kwestie kwam vaak ter sprake bij de recente WK. Namelijk het door velen verfoeide "ben ik van duitsen bloed". In tegenstelling tot wat velen denken, heeft dit woord helemaal niets met Duitsers of Duitsland te maken. Duitsland bestond zelfs nog niet toen het Wilhelmus geschreven werd.
Het betekent hier a) diets = westeuropees
of b) boers, landelijk
woensdag 21 juli 2010 om 10:21
quote:mamzelle schreef op 21 juli 2010 @ 09:49:
Heb je een etymologisch woordenboek, Whympysinger? Of een briljant geheugen voor feitjes?
Allebei
Plus nog een geschiedenisboek, dat de bouw van de oude boerderijen beschrijft en daarbij de etymologie van 'wand' geeft. Aldus gisteravond bedacht hoe ik (weer) on topic kon komen, vanochtend de woorden even gecheckt.
Wat ik trouwens ook wonderlijk vind, is dat heel veel dagelijkse woorden slechts uit één lettergreep bestaan - en dat de variatie desondanks schier oneindig is. Hoofd, neus, mond, wang, tand, tong, kies, kin, haar, oor, oog, hals, romp, nek, buik, zij, rug, borst, arm, pols, hand, muis, duim, bips, gat, lul, bal, zak, kut, heup, been, knie, kuit, voet, wreef, teen, tiet, keel, darm, maag, nier, blaas, brein, huid, vlees, bloed, blaar, bot, spier. En dan beperk ik me nog tot uitsluitend het menselijk lichaam (lijf).
Heb je een etymologisch woordenboek, Whympysinger? Of een briljant geheugen voor feitjes?
Allebei
Plus nog een geschiedenisboek, dat de bouw van de oude boerderijen beschrijft en daarbij de etymologie van 'wand' geeft. Aldus gisteravond bedacht hoe ik (weer) on topic kon komen, vanochtend de woorden even gecheckt.
Wat ik trouwens ook wonderlijk vind, is dat heel veel dagelijkse woorden slechts uit één lettergreep bestaan - en dat de variatie desondanks schier oneindig is. Hoofd, neus, mond, wang, tand, tong, kies, kin, haar, oor, oog, hals, romp, nek, buik, zij, rug, borst, arm, pols, hand, muis, duim, bips, gat, lul, bal, zak, kut, heup, been, knie, kuit, voet, wreef, teen, tiet, keel, darm, maag, nier, blaas, brein, huid, vlees, bloed, blaar, bot, spier. En dan beperk ik me nog tot uitsluitend het menselijk lichaam (lijf).
vrijdag 23 juli 2010 om 10:52
