perfectionisme
donderdag 8 maart 2012 om 13:28
Mijn zoon is vanaf dat hij naar school ging enorm perfectionistisch geworden. Misschien was hij het daarvoor ook, maar viel het gewoon niet op. Hij wordt in april 6 jaar.
Laten we voorop stellen, ik vind het niet per se een slechte eigenschap, en ik wil hem er niet vanaf helpen, maar soms zie ik hem zo worstelen omdat het in zijn ogen niet goed genoeg is. En ik weet niet waar dat nou vandaan komt, zowel vader als ik hebben altijd naar de kinderen laten zien dat ze goed zijn zoals ze zijn, dat je niet meer kunt doen dat je best, en dat iedereen fouten kan maken. Naar onszelf toe willen we het natuurlijk allemaal zo goed mogelijk doen, maar leggen ons er ook bij neer als we weten dat we niet meer hadden kunnen doen.
Paar voorbeelden:
- als hij knutselt of kleurt, wordt hij bijna zo boos op zichzelf als hij iets fout knipt of over de lijntjes kleurt, dat hij de tekening (die echt best mooi is) in de prullebak gooit en overnieuw begint. En o wee als die op een ander punt weer mislukt... Dan krijg je zinnen als: het lukt nooit! stomme tekening! ik ga dit nooit meer doen! Ik heb al standaard een typ-ex in de la liggen, zodat ik uitschieters kan weggummen. Mijn fantasie wordt ook op de proef gesteld, als een koe is mislukt, moet ik bedenken wat we er dan van kunnen maken. Soms wordt er een wit velletje over 'de fout' heen geplakt zodat hij de rest van de tekening niet over hoeft te doen.
- op school moest hij 'molshoopjes' schrijven ^ ^ ^ (maar dan rond en allemaal apart). Had hij er van de 12, 2 aan elkaar geschreven (als een m). Dikke krul van de juf, met sticker, een compliment van mij... en het enige dat hij kon zeggen was: die eerste 2 staan aan elkaar en dat moest niet, gelukkig is het met grijs potlood, dan kunnen we dat thuis uitgummen. Want o wee, als dit 'foute' werkje op de zolder beland.
- met zwemmen oefenen door het gat (als gezin niet tijdens de les). Omdat het duiken elke keer beter ging, en hij steeds dichter bij het gat kwam, beloonde ik hem met lovende woorden en dikke duimen. Het leek wel of dat zijn woede aanwakkerde... ik doe het helemaal niet goed, want ik ging niet door het gat!
- 2 weken terug voor het eerst naar voetbal. Hij wilde graag, maar toen puntje bij paaltje kwam durfde hij niet meer zo goed: ik kan er niks van! Ook al zeiden de trainers en ik dat hij daar juist was om het te leren, en dat het niet erg is als je het spel verliest of de goal mist, werd hij boos en liep van het veld. Toen ik zei dat we dan gewoon samen naar de training gingen kijken hoe het dan ging, zei hij dat hij wel wilde, en liep het veld weer op. Zo even heen en weer gelopen, heen en weer geslingerd door zijn emoties (ik kan het niet, ik wil zo graag, ik durf het niet, maar ik wil zo graag), en uiteindelijk deed hij toch het laatste deel mee en wilde de volgende keer weer meedoen (hehe, daar zijn we doorheen). Bij het partijtje zeiden de andere ouders langs de kant naar hun kroost: goed zo, die kant opschoppen! Ik zei alleen maar: maak plezier, doe je best!
En zo kan ik blijven doorgaan....
Ik vind het zo zielig te zien dat hij zichzelf niet goed genoeg vind, hij kan soms zo boos en verdrietig zijn, met iets waar wij als ouders wel tevreden mee zijn. Wat ik eerder zei, op zich wel een goede eigenschap, je moet niet dingen afraffelen, maar dingen zo goed mogelijk maken. Maar je best doen en niet meer kunnen is goed genoeg.
Hoe kunnen we hem nu helpen om hiermee om te gaan? Is dit iets van kinderen van die leeftijd, gaat het weer over? Moeten we maar gewoon blijven zeggen dat het goed genoeg is, of moeten we helpen zijn 'fouten' te verbeteren en tips geven om ze te voorkomen? (laatste 2 doen we al beide, als we zeggen dat het goed genoeg is, en hij gaat er niet mee accoord helpen we bij het verbeteren)
Laten we voorop stellen, ik vind het niet per se een slechte eigenschap, en ik wil hem er niet vanaf helpen, maar soms zie ik hem zo worstelen omdat het in zijn ogen niet goed genoeg is. En ik weet niet waar dat nou vandaan komt, zowel vader als ik hebben altijd naar de kinderen laten zien dat ze goed zijn zoals ze zijn, dat je niet meer kunt doen dat je best, en dat iedereen fouten kan maken. Naar onszelf toe willen we het natuurlijk allemaal zo goed mogelijk doen, maar leggen ons er ook bij neer als we weten dat we niet meer hadden kunnen doen.
Paar voorbeelden:
- als hij knutselt of kleurt, wordt hij bijna zo boos op zichzelf als hij iets fout knipt of over de lijntjes kleurt, dat hij de tekening (die echt best mooi is) in de prullebak gooit en overnieuw begint. En o wee als die op een ander punt weer mislukt... Dan krijg je zinnen als: het lukt nooit! stomme tekening! ik ga dit nooit meer doen! Ik heb al standaard een typ-ex in de la liggen, zodat ik uitschieters kan weggummen. Mijn fantasie wordt ook op de proef gesteld, als een koe is mislukt, moet ik bedenken wat we er dan van kunnen maken. Soms wordt er een wit velletje over 'de fout' heen geplakt zodat hij de rest van de tekening niet over hoeft te doen.
- op school moest hij 'molshoopjes' schrijven ^ ^ ^ (maar dan rond en allemaal apart). Had hij er van de 12, 2 aan elkaar geschreven (als een m). Dikke krul van de juf, met sticker, een compliment van mij... en het enige dat hij kon zeggen was: die eerste 2 staan aan elkaar en dat moest niet, gelukkig is het met grijs potlood, dan kunnen we dat thuis uitgummen. Want o wee, als dit 'foute' werkje op de zolder beland.
- met zwemmen oefenen door het gat (als gezin niet tijdens de les). Omdat het duiken elke keer beter ging, en hij steeds dichter bij het gat kwam, beloonde ik hem met lovende woorden en dikke duimen. Het leek wel of dat zijn woede aanwakkerde... ik doe het helemaal niet goed, want ik ging niet door het gat!
- 2 weken terug voor het eerst naar voetbal. Hij wilde graag, maar toen puntje bij paaltje kwam durfde hij niet meer zo goed: ik kan er niks van! Ook al zeiden de trainers en ik dat hij daar juist was om het te leren, en dat het niet erg is als je het spel verliest of de goal mist, werd hij boos en liep van het veld. Toen ik zei dat we dan gewoon samen naar de training gingen kijken hoe het dan ging, zei hij dat hij wel wilde, en liep het veld weer op. Zo even heen en weer gelopen, heen en weer geslingerd door zijn emoties (ik kan het niet, ik wil zo graag, ik durf het niet, maar ik wil zo graag), en uiteindelijk deed hij toch het laatste deel mee en wilde de volgende keer weer meedoen (hehe, daar zijn we doorheen). Bij het partijtje zeiden de andere ouders langs de kant naar hun kroost: goed zo, die kant opschoppen! Ik zei alleen maar: maak plezier, doe je best!
En zo kan ik blijven doorgaan....
Ik vind het zo zielig te zien dat hij zichzelf niet goed genoeg vind, hij kan soms zo boos en verdrietig zijn, met iets waar wij als ouders wel tevreden mee zijn. Wat ik eerder zei, op zich wel een goede eigenschap, je moet niet dingen afraffelen, maar dingen zo goed mogelijk maken. Maar je best doen en niet meer kunnen is goed genoeg.
Hoe kunnen we hem nu helpen om hiermee om te gaan? Is dit iets van kinderen van die leeftijd, gaat het weer over? Moeten we maar gewoon blijven zeggen dat het goed genoeg is, of moeten we helpen zijn 'fouten' te verbeteren en tips geven om ze te voorkomen? (laatste 2 doen we al beide, als we zeggen dat het goed genoeg is, en hij gaat er niet mee accoord helpen we bij het verbeteren)
donderdag 8 maart 2012 om 13:38
Misschien niet de prestatie loven, maar de inzet ?
Dus niet: "Wat goed dat je een 9 hebt gehaald" maar "Wat goed dat je zo je best hebt gedaan om een mooi cijfer te halen".
Snoezekind is ook erg faalangstig en perfectionistisch. Lastig, lastig en lastig. Als ik een toverstafje ervoor had, dan zou ik het direct aan je uitlenen.
Soms helpt het als we zeggen dat een 10 voor de juf en voor God is, maar dan kan hij nog balen als hij 1 vraag vergeten was en daardoor een 10+ miste.
Dus niet: "Wat goed dat je een 9 hebt gehaald" maar "Wat goed dat je zo je best hebt gedaan om een mooi cijfer te halen".
Snoezekind is ook erg faalangstig en perfectionistisch. Lastig, lastig en lastig. Als ik een toverstafje ervoor had, dan zou ik het direct aan je uitlenen.
Soms helpt het als we zeggen dat een 10 voor de juf en voor God is, maar dan kan hij nog balen als hij 1 vraag vergeten was en daardoor een 10+ miste.
Betty White: "Once you go blackberry... Hmmmmmhmmmm"
donderdag 8 maart 2012 om 13:45
Bij sommige kinderen (mensen) hoort het er ook wel bij. Hier twee perfectionistisch kinderen. Ik benoem altijd dat ze zo goed hun best hebben gedaan, niet het resultaat. Dochter kan een week verbolgen zijn als ze een foutje heeft gemaakt wat (in haar ogen) stom was. Zo kwam ze laatst thuis met een rekenschrift. Hartstikke netjes en goed en het enige waar zij over valt is dat ze ergens 1 fout heeft gemaakt.. Ik benoem dan dus dat het super is dat ze zo haar best doet en dat er niemand is die nooit een fout maakt. Ik laat ook regelmatig zien dat alle mensen fouten maken, leg mijn eigen foutjes soms even onder een vergrootglas en dat helpt wel iets van relativeringsvermogen aan te leren.
Mijn standaarduitspraak is 'is de wereld ervan aan het vergaan?' het antwoord is logischerwijs altijd nee en dan gaan we samen benoemen waarom het eigenlijk wel meevalt. Vaak kunnen ze aan het eind van dat riedeltje er wel om lachen (al is het soms als boer met kiespijn).
Mijn standaarduitspraak is 'is de wereld ervan aan het vergaan?' het antwoord is logischerwijs altijd nee en dan gaan we samen benoemen waarom het eigenlijk wel meevalt. Vaak kunnen ze aan het eind van dat riedeltje er wel om lachen (al is het soms als boer met kiespijn).
donderdag 8 maart 2012 om 13:58
Ik probeer altijd de dingen te benoemen die hij wel goed heeft gedaan en daarnaast zeg ik dat wij het belangrijker vinden dat hij goed zijn best heeft gedaan. Maar misschien daar idd nog meer de nadruk op leggen, en niet op de dingen die hij goed heeft gedaan.
Dus in het zwemvoorbeeld zeggen: wat een goede poging, wat goed dat je zo je best hebt gedaan! Ipv mooie duik?
Dus in het zwemvoorbeeld zeggen: wat een goede poging, wat goed dat je zo je best hebt gedaan! Ipv mooie duik?
donderdag 8 maart 2012 om 14:22
Je moet je kind ook weer niet te snel complimentjes geven.
Je kind weet dat het in het zwembad de bedoeling is dat hij door het gat zwemt en zal zelf dan ook pas tevreden zijn als hij er in geslaagd is om door dat gat te zwemmen.
Krijgt hij al complimentjes voor dat dit gelukt is dan zal hij dit compliment zien als ongemeend. Hij zal niet geloven dat jij wat hij tot nu toe liet zien al echt goed vind.
Gevolg is dat hij niet meer weet of hij iets echt goed heeft gedaan of niet.
Zo ken ik een moeder met een zoontje dat pas op ponyrijden zit en weinig zelfvertrouwen heeft. De eerste paar lessen moeten de moeders naast de pony meelopen.
Toen de les kwam waarbij moeders niet meer mee mochten lopen vroeg moeder voor zoontje duidelijk hoorbaar of ze toch mee mocht lopen want zoon was een beetje bang en klunzig.
Dit mocht niet van de instructrice want volgens haar kon zoontje het goed genoeg om zonder mee te lopen zelf te sturen.
Moeder gaf na de les een complimentje maar dat deed zoon niets want die had goed onthouden dat moeder hem niet zo goed vond. Instructrice gaf ook een complimentje en daar reageerde hij wel blij op.
Het is ook goed om inzet te compimenteren want ook al doe je goed je best dan is het resultaat lang niet altijd top. Maar dan ook alleen als het kind zich ook echt heeft ingezet.
Je kind weet dat het in het zwembad de bedoeling is dat hij door het gat zwemt en zal zelf dan ook pas tevreden zijn als hij er in geslaagd is om door dat gat te zwemmen.
Krijgt hij al complimentjes voor dat dit gelukt is dan zal hij dit compliment zien als ongemeend. Hij zal niet geloven dat jij wat hij tot nu toe liet zien al echt goed vind.
Gevolg is dat hij niet meer weet of hij iets echt goed heeft gedaan of niet.
Zo ken ik een moeder met een zoontje dat pas op ponyrijden zit en weinig zelfvertrouwen heeft. De eerste paar lessen moeten de moeders naast de pony meelopen.
Toen de les kwam waarbij moeders niet meer mee mochten lopen vroeg moeder voor zoontje duidelijk hoorbaar of ze toch mee mocht lopen want zoon was een beetje bang en klunzig.
Dit mocht niet van de instructrice want volgens haar kon zoontje het goed genoeg om zonder mee te lopen zelf te sturen.
Moeder gaf na de les een complimentje maar dat deed zoon niets want die had goed onthouden dat moeder hem niet zo goed vond. Instructrice gaf ook een complimentje en daar reageerde hij wel blij op.
Het is ook goed om inzet te compimenteren want ook al doe je goed je best dan is het resultaat lang niet altijd top. Maar dan ook alleen als het kind zich ook echt heeft ingezet.
donderdag 8 maart 2012 om 14:38
Lastig zeg, kan me voorstellen dat het moeilijk is om daar mee om te gaan. Inzet prijzen helpt misschien het beste idd. Kun je hem toch complimenten geven die terecht zijn, je hebt goed je best gedaan. En dan ligt de nadruk wellicht minder op de prestatie. Maar goed, of dit aan jullie ligt is de vraag hoor. Sommige kinderen hebben dit denk ik erg in zich.
donderdag 8 maart 2012 om 14:40
Sugarmiss, ik geef niet voor ieder wissewasje een compliment, maar die poging met zwemmen kon je echt zien dat de duik steeds beter werd en hij steeds dichter bij het gat kwam. En dat vond ik oprecht knap! Maar als ik pas ga complimenteren als de poging echt lukt en geen tussendoor complimenten 'mag ' geven, zal hij daardoor niet onzekerder worden?
Linnes, gelukkig wel aansluiting op school. Daar heb ik op de vorige ouderavond speciaal naar gevraagd, omdat er niet heel veel thuis gespeeld wordt. Das meer omdat hij na 2,5 dag school behoefte heeft aan wat rust, dan dat hij niet lekker in de groep ligt. Partijtjes etc word hij wel voor uitgenodigd.
Linnes, gelukkig wel aansluiting op school. Daar heb ik op de vorige ouderavond speciaal naar gevraagd, omdat er niet heel veel thuis gespeeld wordt. Das meer omdat hij na 2,5 dag school behoefte heeft aan wat rust, dan dat hij niet lekker in de groep ligt. Partijtjes etc word hij wel voor uitgenodigd.
donderdag 8 maart 2012 om 14:43
Nicolien, tja, er zal ook vast een deel eigenschap zijn (al weet ik niet van wie hij dat zal hebben ). Ik wil de eigenschap ook niet afleren, maar meer hoe hij daarmee omgaat. Misschien eens laten zien hoe vriendjes reageren als ze niet door het gat zijn gegaan: kijk: die gaan toch ook niet boos op de kant zitten? Het is natuurlijk niet verkeerd dat hij de lat voor zichzelf hoog legt, zolang hij dan maar niet verwacht dat hij die lat ook altijd haalt.
donderdag 8 maart 2012 om 14:48
Bij je voorbeeld van het tekenen geef je aan dat je bij een 'foutje' type-ex gebruikt of er een wit papiertje overheen plakt. Volgens mij geef je hiermee juist aan dat je het eens bent met zijn mening dat de tekening is mislukt. Ook al complimenteer je hem met zijn mooie tekening, hij zal denken dat je die complimenten niet meent omdat je uiteindelijk toch het 'foutje' weghaalt en daarmee laat blijken dat het maken van een foutje niet goed is of dat een tekening perfect moet zijn.
Bevestig zijn gemopper op hemzelf niet. Het zou best kunnen dat hij jou een reactie probeert te ontlokken of aandacht vraagt, helemaal omdat hij het hardop zegt. Het gemopper van hem zou ik negeren en als hij een keer geen commentaar op zichzelf heeft, kun je zijn inzet complimenteren.
Bevestig zijn gemopper op hemzelf niet. Het zou best kunnen dat hij jou een reactie probeert te ontlokken of aandacht vraagt, helemaal omdat hij het hardop zegt. Het gemopper van hem zou ik negeren en als hij een keer geen commentaar op zichzelf heeft, kun je zijn inzet complimenteren.
donderdag 8 maart 2012 om 14:57
Hij ziet zelf ook dat de andere kinderen niet op de kant gaan zitten mokken. Als je dat gaat benoemen dan komt het snel in de buurt van afkeuren van zijn gedrag denk ik. Ik zou het houden bij jammer dat je zo boos op jezlef wordt, maar meer dan je best kun je echt niet doen! Ik zeg vaak meer dan je best kun je niet doen en hoef je niet te doen, want beter dan je best bestaat niet. Dochter is inmiddels bijna 7 en herhaalt het zelf ook beter dan m'n best kan niet en inmiddels voegt ze zelf soms toe toch jammer dat m'n best dan niet goed genoeg is . En ja dta is dan toch echt ok de aard van het beestje.
donderdag 8 maart 2012 om 15:06
Pancake, die foutjes haal ik op zijn verzoek uit de tekening. Ik zeg altijd eerst dat ik dat niet nodig vind, omdat hij zo al mooi genoeg is, maar pas als hij erbij blijft dat het niet mooi genoeg is, en type-ex of een papiertje wil, dan help ik hem. Je hebt wel gelijk dat ik dan eigenlijk zijn foutje bevestig. Maar ja, ik wil ook niet elke keer zeggen dat alles geweldig is wat hij doet, want dan gelooft hij me niet.
Sunemom, ja, daar heb je ook wel gelijk in. Ik dacht juist anderom: dat hij daarvan kan leren hoe hij met teleurstellingen om kon gaan, maar zoals jij het zegt kan hij het ook opvatten, beter het risico niet nemen.
Zo blijft het schipperen tussen complimenteren, fouten niet verdoezelen, zijn gevoel van boosheid (of onbegrip van mama, want zij ziet toch ook wel dat het niet goed is?) benoemen...
Sunemom, ja, daar heb je ook wel gelijk in. Ik dacht juist anderom: dat hij daarvan kan leren hoe hij met teleurstellingen om kon gaan, maar zoals jij het zegt kan hij het ook opvatten, beter het risico niet nemen.
Zo blijft het schipperen tussen complimenteren, fouten niet verdoezelen, zijn gevoel van boosheid (of onbegrip van mama, want zij ziet toch ook wel dat het niet goed is?) benoemen...