Overig
alle pijlers
Positie van de intellectueel veranderd?
dinsdag 20 november 2012 om 09:54
(Nee, ik zeg niet dat ik zelf een intellectueel ben. Die discussie houden we erbuiten).
Ik bespeur de afgelopen decennia een trend naar een steeds kleinere waardering voor intellectuelen. Sowieso is er een scheiding ontstaan tussen "intelligent" en "intellectueel". Veel studenten zitten slechts op de universiteit om geld te verdienen en kiezen voor rechten, bedrijfseconomie of geneeskunde, zonder zich te interesseren voor wetenschap. Veel minder dan vroeger is het vanzelfsprekend dat je met mensen van hetzelfde opleidingsniveau een bepaalde basis deelt.
Maar de afbreuk van de intellectueel heeft zich ook voorgedaan in de relatie tussen verschillende klassen. Vroeger keken ook "eenvoudige" mensen op tegen de onderwijzer (in die tijden de meest intellectuele man van het dorp) en ze spoorden hun kinderen aan om de gewoonten en kennis van deze intellectuelen op te zuigen als een spons. Ook de ouders namen de intellectuele voorhoede als voorbeeld. Zie o.a. het werk van Proudhon.
Tegenwoordig lijkt het zo te zijn, zoals opgemerkt door o.a. Dalrymple, dat juist de lagere klasse leidend is. Het belangrijkste keerpunt was waarschijnlijk de film "Zij gelooft in mij". Vanaf dat moment was het 'bon ton' voor gestudeerde mensen om en publique te verkondigen dat ze fan waren van de muziek van Andre Hazes. Maar dit is slechts een voorbeeld. Terwijl het vijftig jaar geleden nog heel uitzonderlijk was dat een intellectueel belangstelling had voor voetbal, is het tegenwoordig heel normaal dat de NRC wordt volgeschreven over voetbal, Boer Zoekt Vrouw, Gers Pardoel, etc.
De ontworteling van de intellectueel lijkt in Nederland nog sneller/harder te gaan dan in andere landen. Door de "Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg mentaliteit" heeft elke hoge boom hier al heel snel met enorme tegenwind te maken. "Denk maar niet dat je zo bijzonder bent hoor..."
Dalrymple's analyse is misschien minder origineel dan zijn conclusie. Namelijk dat het niet zozeer de hogere klasse is die de pineut is, maar vooral de lagere klasse die zichzelf van zijn voorbeelden heeft beroofd en er daardoor nu alleen voorstaat.
Is de positie van de intellectueel nog te redden? Is dat belangrijk? En hoe kunnen zo'n herstelprogramma vormgeven?
Ik bespeur de afgelopen decennia een trend naar een steeds kleinere waardering voor intellectuelen. Sowieso is er een scheiding ontstaan tussen "intelligent" en "intellectueel". Veel studenten zitten slechts op de universiteit om geld te verdienen en kiezen voor rechten, bedrijfseconomie of geneeskunde, zonder zich te interesseren voor wetenschap. Veel minder dan vroeger is het vanzelfsprekend dat je met mensen van hetzelfde opleidingsniveau een bepaalde basis deelt.
Maar de afbreuk van de intellectueel heeft zich ook voorgedaan in de relatie tussen verschillende klassen. Vroeger keken ook "eenvoudige" mensen op tegen de onderwijzer (in die tijden de meest intellectuele man van het dorp) en ze spoorden hun kinderen aan om de gewoonten en kennis van deze intellectuelen op te zuigen als een spons. Ook de ouders namen de intellectuele voorhoede als voorbeeld. Zie o.a. het werk van Proudhon.
Tegenwoordig lijkt het zo te zijn, zoals opgemerkt door o.a. Dalrymple, dat juist de lagere klasse leidend is. Het belangrijkste keerpunt was waarschijnlijk de film "Zij gelooft in mij". Vanaf dat moment was het 'bon ton' voor gestudeerde mensen om en publique te verkondigen dat ze fan waren van de muziek van Andre Hazes. Maar dit is slechts een voorbeeld. Terwijl het vijftig jaar geleden nog heel uitzonderlijk was dat een intellectueel belangstelling had voor voetbal, is het tegenwoordig heel normaal dat de NRC wordt volgeschreven over voetbal, Boer Zoekt Vrouw, Gers Pardoel, etc.
De ontworteling van de intellectueel lijkt in Nederland nog sneller/harder te gaan dan in andere landen. Door de "Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg mentaliteit" heeft elke hoge boom hier al heel snel met enorme tegenwind te maken. "Denk maar niet dat je zo bijzonder bent hoor..."
Dalrymple's analyse is misschien minder origineel dan zijn conclusie. Namelijk dat het niet zozeer de hogere klasse is die de pineut is, maar vooral de lagere klasse die zichzelf van zijn voorbeelden heeft beroofd en er daardoor nu alleen voorstaat.
Is de positie van de intellectueel nog te redden? Is dat belangrijk? En hoe kunnen zo'n herstelprogramma vormgeven?
dinsdag 20 november 2012 om 10:15
Wat mij betreft is een intellectueel iemand die nadenkt. Dat soort mensen hebben we altijd gehad, ze zijn er nog steeds en ik zie ze niet zo een twee drie verdwijnen. Ook nu je je Andre Hazes collectie niet meer onder je bed hoeft te verstoppen. Wat ik overigens een prima ontwikkeling vind, want iedereen heeft recht op een eigen smaak.
Ik vermoed trouwens dat stefan intellectuelen en elite door elkaar haalt, maar dat is weer een heel andere discussie.
Ik vermoed trouwens dat stefan intellectuelen en elite door elkaar haalt, maar dat is weer een heel andere discussie.
dinsdag 20 november 2012 om 10:19
dinsdag 20 november 2012 om 10:20
quote:eefie_says_hi schreef op 20 november 2012 @ 10:13:
[...]
Gelukkig was de intellectuele en rijkere bovenlaag van de samenleving destijds wel zeer "verlicht". Met werkdagen van 12 uur, kinderarbeid, uitbuiting van kinderen en vrouwen, onderdrukking van mensenrechten en een zeer ondemocratisch wijze van besturing en uitsluiting van complete groepen in de samenleving...Kun je daar meer over zeggen? Welke mensenrechten werden onderdrukt?
[...]
Gelukkig was de intellectuele en rijkere bovenlaag van de samenleving destijds wel zeer "verlicht". Met werkdagen van 12 uur, kinderarbeid, uitbuiting van kinderen en vrouwen, onderdrukking van mensenrechten en een zeer ondemocratisch wijze van besturing en uitsluiting van complete groepen in de samenleving...Kun je daar meer over zeggen? Welke mensenrechten werden onderdrukt?
dinsdag 20 november 2012 om 10:21
quote:pimpelmeesje67 schreef op 20 november 2012 @ 10:07:
Feit is en blijft dan een intellectueel niet zonder de lagere klasse kan. Ik bedoel maar, ze kunnen niet zelf hun kraanleertje vervangen.
De lagere klasse kan heel goed zonder intellectuelen.
Ik ken veel intellectuelen die zelf hun tegelvloertjes leggen, hun banden plakken en hun huis schoonmaken.
Ik ken weinig arbeiders die zonder dokter kunnen of zelf hun hypotheekacte kunnen opstellen.
Waarom zouden mensen die er duidelijk heel veel tijd en moeite in hebben gestoken om zichzelf te ontwikkelen net moeten doen alsof post bezorgen gelijk staat aan een atoombom uitvinden, alsof Frans Duits zich kan meten met Placido Domingo?
Feit is en blijft dan een intellectueel niet zonder de lagere klasse kan. Ik bedoel maar, ze kunnen niet zelf hun kraanleertje vervangen.
De lagere klasse kan heel goed zonder intellectuelen.
Ik ken veel intellectuelen die zelf hun tegelvloertjes leggen, hun banden plakken en hun huis schoonmaken.
Ik ken weinig arbeiders die zonder dokter kunnen of zelf hun hypotheekacte kunnen opstellen.
Waarom zouden mensen die er duidelijk heel veel tijd en moeite in hebben gestoken om zichzelf te ontwikkelen net moeten doen alsof post bezorgen gelijk staat aan een atoombom uitvinden, alsof Frans Duits zich kan meten met Placido Domingo?
dinsdag 20 november 2012 om 10:22
Ok nu een serieus antwoord. Bij mijn schoonouders gaat het er nogal interlectueel aan toe aan de eettafel. Vermoeiend dat het is! Altijd meot er gepraat worden over een of andere beroemde arts of psycholoog of wordt er op de groenen gezeken. en als je toevallig geen idee hebt waar het over gaat (omdat je zoals ik een buitenlander bent), dan heb je niks te zeggen.
Nou doe mij dan maar een gesprek over het weer of de laatste voice of holland hoor.
Nou doe mij dan maar een gesprek over het weer of de laatste voice of holland hoor.
dinsdag 20 november 2012 om 10:22
quote:eefie_says_hi schreef op 20 november 2012 @ 10:13:
[...]
Gelukkig was de intellectuele en rijkere bovenlaag van de samenleving destijds wel zeer "verlicht". Met werkdagen van 12 uur, kinderarbeid, uitbuiting van kinderen en vrouwen, onderdrukking van mensenrechten en een zeer ondemocratisch wijze van besturing en uitsluiting van complete groepen in de samenleving...Je haalt intellectualisme en kapitalisme door elkaar. Het is namelijk ook (mede het) intellectualisme dat heeft geleid tot de bewegingen die deze ongelijkheid hebben opgeheven.
[...]
Gelukkig was de intellectuele en rijkere bovenlaag van de samenleving destijds wel zeer "verlicht". Met werkdagen van 12 uur, kinderarbeid, uitbuiting van kinderen en vrouwen, onderdrukking van mensenrechten en een zeer ondemocratisch wijze van besturing en uitsluiting van complete groepen in de samenleving...Je haalt intellectualisme en kapitalisme door elkaar. Het is namelijk ook (mede het) intellectualisme dat heeft geleid tot de bewegingen die deze ongelijkheid hebben opgeheven.
dinsdag 20 november 2012 om 10:23
Stefan, je hebt een grote algemene kennis, zeer bewonderenswaardig, en dat meen ik echt. Maar wat ik ook onder intellectueel versta (en volgens mij ben ik daar niet de enige in) is iemand die objectief en zonder waardeoordeel kan observeren, die zich in het vormen van zijn denkbeelden niet afhankelijk opstelt, en een groot geheel kan overzien zonder zich te focussen op details die dat grote geheel vertroebelen.
Misschien heb ik het mis, enlighten me (zou je moeten kunnen, als intellectueel zijnde ). Als ik van een verkeerd beeld uitga is het lastig discussieren natuurlijk.
Misschien heb ik het mis, enlighten me (zou je moeten kunnen, als intellectueel zijnde ). Als ik van een verkeerd beeld uitga is het lastig discussieren natuurlijk.
dinsdag 20 november 2012 om 10:24
quote:eefie_says_hi schreef op 20 november 2012 @ 10:13:
[...]
Gelukkig was de intellectuele en rijkere bovenlaag van de samenleving destijds wel zeer "verlicht". Met werkdagen van 12 uur, kinderarbeid, uitbuiting van kinderen en vrouwen, onderdrukking van mensenrechten en een zeer ondemocratisch wijze van besturing en uitsluiting van complete groepen in de samenleving...
Je moet rijken en intellectuelen niet door elkaar halen. Een fabrieksdirecteur was vaak ook maar gewoon een boerenlul met een rijke pa en een hbs-diploma. Niks intellectueels aan.
De verbetering in de omstandigheden van de arbeidersklassen zijn overigens wel in gang gezet door intellectuelen die zich hun lot aantrokken.
[...]
Gelukkig was de intellectuele en rijkere bovenlaag van de samenleving destijds wel zeer "verlicht". Met werkdagen van 12 uur, kinderarbeid, uitbuiting van kinderen en vrouwen, onderdrukking van mensenrechten en een zeer ondemocratisch wijze van besturing en uitsluiting van complete groepen in de samenleving...
Je moet rijken en intellectuelen niet door elkaar halen. Een fabrieksdirecteur was vaak ook maar gewoon een boerenlul met een rijke pa en een hbs-diploma. Niks intellectueels aan.
De verbetering in de omstandigheden van de arbeidersklassen zijn overigens wel in gang gezet door intellectuelen die zich hun lot aantrokken.
dinsdag 20 november 2012 om 10:25
Is dat überhaupt nog een apart ras, 'de intellectueel'?
Ik vond de reclames van de LOI wat dat betreft een heerlijke dolksteek aan hen die zich willen onderscheiden door van een enkele eigenschap 'kennisvergaring' gelijk een hele eigen identiteit te willen maken, ter onderscheiding van 'de rest van het plebs'.
Ik vond de reclames van de LOI wat dat betreft een heerlijke dolksteek aan hen die zich willen onderscheiden door van een enkele eigenschap 'kennisvergaring' gelijk een hele eigen identiteit te willen maken, ter onderscheiding van 'de rest van het plebs'.
dinsdag 20 november 2012 om 10:27
quote:crique schreef op 20 november 2012 @ 10:24:
[...]
Je moet rijken en intellectuelen niet door elkaar halen. Een fabrieksdirecteur was vaak ook maar gewoon een boerenlul met een rijke pa en een hbs-diploma. Niks intellectueels aan.
De verbetering in de omstandigheden van de arbeidersklassen zijn overigens wel in gang gezet door intellectuelen die zich hun lot aantrokken.Eind 19de eeuw was een HBS diploma toch echt wel intellectueel hoor! Alleen toegankelijk overigens voor de rijkere mannelijke bovenlaag van de sameleving.
[...]
Je moet rijken en intellectuelen niet door elkaar halen. Een fabrieksdirecteur was vaak ook maar gewoon een boerenlul met een rijke pa en een hbs-diploma. Niks intellectueels aan.
De verbetering in de omstandigheden van de arbeidersklassen zijn overigens wel in gang gezet door intellectuelen die zich hun lot aantrokken.Eind 19de eeuw was een HBS diploma toch echt wel intellectueel hoor! Alleen toegankelijk overigens voor de rijkere mannelijke bovenlaag van de sameleving.
dinsdag 20 november 2012 om 10:27
Pfoeh wat een vooroordelen. Ik studeer geneeskunde en ik kan je wel vertellen dat 99% het absoluut niet studeert voor het geld. En gelukkig ook maar. Geld is een leuke bijkomstigheid, dat wel. Als je makkelijk rijk wilt worden moet je toch echt een andere studie kiezen.
Helaas zit er af en toe één tussen, maar ze zijn zeldzaam.
Helaas zit er af en toe één tussen, maar ze zijn zeldzaam.
dinsdag 20 november 2012 om 10:28
dinsdag 20 november 2012 om 10:28
quote:crique schreef op 20 november 2012 @ 10:21:
[...]
Ik ken veel intellectuelen die zelf hun tegelvloertjes leggen, hun banden plakken en hun huis schoonmaken.
Ik ken weinig arbeiders die zonder dokter kunnen of zelf hun hypotheekacte kunnen opstellen.
Waarom zouden mensen die er duidelijk heel veel tijd en moeite in hebben gestoken om zichzelf te ontwikkelen net moeten doen alsof post bezorgen gelijk staat aan een atoombom uitvinden, alsof Frans Duits zich kan meten met Placido Domingo?Dus elke dokter is een intellectueel? En een hypotheekadviseur? Come on...
[...]
Ik ken veel intellectuelen die zelf hun tegelvloertjes leggen, hun banden plakken en hun huis schoonmaken.
Ik ken weinig arbeiders die zonder dokter kunnen of zelf hun hypotheekacte kunnen opstellen.
Waarom zouden mensen die er duidelijk heel veel tijd en moeite in hebben gestoken om zichzelf te ontwikkelen net moeten doen alsof post bezorgen gelijk staat aan een atoombom uitvinden, alsof Frans Duits zich kan meten met Placido Domingo?Dus elke dokter is een intellectueel? En een hypotheekadviseur? Come on...
dinsdag 20 november 2012 om 10:28
dinsdag 20 november 2012 om 10:28
