Psyche
alle pijlers
Autisme,wie ook?
donderdag 15 oktober 2015 om 00:10
Hans,
Wist je dat er de laatste tijden veel ICT-bedrijven zijn die specifiek op zoek zijn naar werknemers met autisme? Juist vanwege de eigenschappen die iemand met autisme kan hebben/vaak heeft?
Zie bijvoorbeeld deze link: Centric en SAP programmering
of specialized brains ict
of Authentict
Slechts een klein aantal links na 1 keer googlen en de treffers op de beginpagina.
Ik las er laatst een artikel over.
Wist je dat er de laatste tijden veel ICT-bedrijven zijn die specifiek op zoek zijn naar werknemers met autisme? Juist vanwege de eigenschappen die iemand met autisme kan hebben/vaak heeft?
Zie bijvoorbeeld deze link: Centric en SAP programmering
of specialized brains ict
of Authentict
Slechts een klein aantal links na 1 keer googlen en de treffers op de beginpagina.
Ik las er laatst een artikel over.
donderdag 15 oktober 2015 om 08:07
quote:Deej schreef op 14 oktober 2015 @ 17:34:
Dank voor alle tips en reacties! Acceptatie is een moeilijk iets, ik ben goed in alles dat ik doe: werk, studie, hobby's die ik probeer. Dan is het moeilijk dat juist dat waar ik goed in wil zijn, het onderhouden van echte contacten, me niet lukt.
[...]
Ik werk, heb veel oppervlakkige contacten met collega's. Met hen ben ik wie ik verwacht word te zijn: open, sociaal, spontaan en altijd vrolijk.
Tot voor kort had ik een relatie, waarin ik vanaf dag 1 open ben geweest over mijn stoornis. Hij gaf aan dat ik bij hem altijd mezelf mocht zijn en dat hij er voor me was. Het was een veilige omgeving. Uiteindelijk is het uitgegaan en weigert hij elk contact, hij heeft me overal geblokkeerd. Via gemeenschappelijke vrienden heb ik begrepen dat hij er niet meer mee om kon gaan dat ik me niet normaal kon gedragen.
Mijn moeder heeft me afgelopen weekeinde uit huis laten halen door de politie. Haar woorden: neem haar mee, ik ben bang voor haar, ze is autistisch. Ik kom uit een cultuur waar psychische stoornissen en ziekten niet bestaan. Mensen stoppen het weg, of worden weggestopt.
Zolang ik toneelspeel, word ik geaccepteerd. Zodra ik mezelf probeer te zijn, geen energie meer heb om te doen alsof, of niet neurotypisch handel, raak ik iedereen kwijt. Daar komt de eenzaamheid vandaan, geen enkel contact dat ik nu nog heb, is oprecht. Dat maakt acceptatie nog moeilijker, want anderen accepteren mij ook niet zoals ik ben.
Welke dingen van jou zijn het waarmee je niet jezelf kunt zijn in het bijzijn van anderen? En zijn die 'anderen' waar je het over hebt je familie en je ex-partner?
In werk zijn contacten voor de meeste mensen oppervlakkig, denk ik. Op de werkplek doet - naar mijn idee - iedereen concessies aan zichzelf.
Dank voor alle tips en reacties! Acceptatie is een moeilijk iets, ik ben goed in alles dat ik doe: werk, studie, hobby's die ik probeer. Dan is het moeilijk dat juist dat waar ik goed in wil zijn, het onderhouden van echte contacten, me niet lukt.
[...]
Ik werk, heb veel oppervlakkige contacten met collega's. Met hen ben ik wie ik verwacht word te zijn: open, sociaal, spontaan en altijd vrolijk.
Tot voor kort had ik een relatie, waarin ik vanaf dag 1 open ben geweest over mijn stoornis. Hij gaf aan dat ik bij hem altijd mezelf mocht zijn en dat hij er voor me was. Het was een veilige omgeving. Uiteindelijk is het uitgegaan en weigert hij elk contact, hij heeft me overal geblokkeerd. Via gemeenschappelijke vrienden heb ik begrepen dat hij er niet meer mee om kon gaan dat ik me niet normaal kon gedragen.
Mijn moeder heeft me afgelopen weekeinde uit huis laten halen door de politie. Haar woorden: neem haar mee, ik ben bang voor haar, ze is autistisch. Ik kom uit een cultuur waar psychische stoornissen en ziekten niet bestaan. Mensen stoppen het weg, of worden weggestopt.
Zolang ik toneelspeel, word ik geaccepteerd. Zodra ik mezelf probeer te zijn, geen energie meer heb om te doen alsof, of niet neurotypisch handel, raak ik iedereen kwijt. Daar komt de eenzaamheid vandaan, geen enkel contact dat ik nu nog heb, is oprecht. Dat maakt acceptatie nog moeilijker, want anderen accepteren mij ook niet zoals ik ben.
Welke dingen van jou zijn het waarmee je niet jezelf kunt zijn in het bijzijn van anderen? En zijn die 'anderen' waar je het over hebt je familie en je ex-partner?
In werk zijn contacten voor de meeste mensen oppervlakkig, denk ik. Op de werkplek doet - naar mijn idee - iedereen concessies aan zichzelf.
donderdag 15 oktober 2015 om 08:13
quote:Stofmuis schreef op 14 oktober 2015 @ 18:45:
Dat constant toneelspelen ken ik helaas ook. Zelfs bij vriend en beste vriendin merk ik dat ik toch nooit 100% mezelf ben.
Maar wat versta je onder '100% jezelf zijn bij anderen'?
Is dat wel een terechte verwachting?
Naar mijn beleving is het logisch dat je, zodra je met een ander bent, je simpelweg nooit 'honderd procent jezelf' kunt zijn. Dat geldt voor iedereen, al dan niet autistisch of anderszins.
Dat vind ik logisch, omdat 'samen' zijn automatisch inhoudt dat je rekening met elkaar moet houden. Wat betekent dat je beiden (of allen) je inhoudt op bepaalde vlakken.
Klopt je verwachting wel met de realiteit?
Dat constant toneelspelen ken ik helaas ook. Zelfs bij vriend en beste vriendin merk ik dat ik toch nooit 100% mezelf ben.
Maar wat versta je onder '100% jezelf zijn bij anderen'?
Is dat wel een terechte verwachting?
Naar mijn beleving is het logisch dat je, zodra je met een ander bent, je simpelweg nooit 'honderd procent jezelf' kunt zijn. Dat geldt voor iedereen, al dan niet autistisch of anderszins.
Dat vind ik logisch, omdat 'samen' zijn automatisch inhoudt dat je rekening met elkaar moet houden. Wat betekent dat je beiden (of allen) je inhoudt op bepaalde vlakken.
Klopt je verwachting wel met de realiteit?
donderdag 15 oktober 2015 om 08:18
quote:hondenmens schreef op 14 oktober 2015 @ 21:19:
[..]
Ik vraag me iets af. Je hebt mensen met Autisme die maar halve dagen kunnen werken (zoals ik) en ook die wel volle dagen kunnen werken (32-40 uur). Is het Autisme bij mensen die halve dagen werken per definitie ernstiger?
[..]Ik denk dat het niet zo simpel ligt om dat zo te kunnen stellen. Het hangt er maar helemaal van af op welke manieren je nog meer belast wordt, op welke specifieke facetten van het leven je sneller overprikkeld bent, welke verantwoordelijkheden je hebt, welke omstandigheden meespelen, hoeveel veerkracht je hebt, welke mogelijkheden om te ontladen of uit te rusten.
[..]
Ik vraag me iets af. Je hebt mensen met Autisme die maar halve dagen kunnen werken (zoals ik) en ook die wel volle dagen kunnen werken (32-40 uur). Is het Autisme bij mensen die halve dagen werken per definitie ernstiger?
[..]Ik denk dat het niet zo simpel ligt om dat zo te kunnen stellen. Het hangt er maar helemaal van af op welke manieren je nog meer belast wordt, op welke specifieke facetten van het leven je sneller overprikkeld bent, welke verantwoordelijkheden je hebt, welke omstandigheden meespelen, hoeveel veerkracht je hebt, welke mogelijkheden om te ontladen of uit te rusten.
donderdag 15 oktober 2015 om 08:32
quote:MinkeDeWit schreef op 14 oktober 2015 @ 23:02:
Merken jullie verschil tussen school en werk, qua belastbaarheid? Word je minder prikkelgevoelig naarmate je ouder wordt of stapelt het juist op?
Uit onderzoeken zou gebleken zijn dat mensen met autisme die ouder zijn, (weer) prikkelgevoeliger worden. Ik waag te betwijfelen of dat automatisch een gevolg is van het ouder worden. Ik vraag me af of dit kan samenhangen met het feit dat van de huidige oudere autisten bijna niemand goede begeleiding heeft gehad, gericht op leren omgaan met het autisme. Bovendien zijn zij pas op latere leeftijd gediagnosticeerd en kunnen dan bijkomende problematiek hebben ontwikkeld doordat het autisme heel lang onderbelicht is gebleven.
Er is ook een grote groep oudere autisten die juist heel goed zichzelf heeft geleerd om in het leven zijn draai te vinden. Meestal na de nodige problemen bij het opgroeien en tijdens hun twintiger/dertiger jaren.
Misschien is de prikkelgevoeligheid anders of uit het zich in andere situaties dan toen iemand jonger was.
Het grote nadeel van jong zijn, is dat je minder zelf bepalen kunt en overgeleverd bent aan wat anderen voor je bedenken: je ouders, de school, familie, enz. Veel dingen worden - vast ook goed bedoeld - voor je bepaald. Het is dan lastig om als kind/jongere én te weten waar je grenzen liggen én die te kunnen verduidelijken én daarin serieus genomen te worden.
Anderzijds wordt er tegenwoordig soms zoveel rekening met een kind gehouden, dat het niet de kans krijgt om te leren om te gaan met prikkels.
Ik denk dat er geen eenduidig antwoord op je vraag is. (Op welke wel? )
Zo'n vroege diagnose heeft zo zijn voordelen, maar ook nadelen.
Merken jullie verschil tussen school en werk, qua belastbaarheid? Word je minder prikkelgevoelig naarmate je ouder wordt of stapelt het juist op?
Uit onderzoeken zou gebleken zijn dat mensen met autisme die ouder zijn, (weer) prikkelgevoeliger worden. Ik waag te betwijfelen of dat automatisch een gevolg is van het ouder worden. Ik vraag me af of dit kan samenhangen met het feit dat van de huidige oudere autisten bijna niemand goede begeleiding heeft gehad, gericht op leren omgaan met het autisme. Bovendien zijn zij pas op latere leeftijd gediagnosticeerd en kunnen dan bijkomende problematiek hebben ontwikkeld doordat het autisme heel lang onderbelicht is gebleven.
Er is ook een grote groep oudere autisten die juist heel goed zichzelf heeft geleerd om in het leven zijn draai te vinden. Meestal na de nodige problemen bij het opgroeien en tijdens hun twintiger/dertiger jaren.
Misschien is de prikkelgevoeligheid anders of uit het zich in andere situaties dan toen iemand jonger was.
Het grote nadeel van jong zijn, is dat je minder zelf bepalen kunt en overgeleverd bent aan wat anderen voor je bedenken: je ouders, de school, familie, enz. Veel dingen worden - vast ook goed bedoeld - voor je bepaald. Het is dan lastig om als kind/jongere én te weten waar je grenzen liggen én die te kunnen verduidelijken én daarin serieus genomen te worden.
Anderzijds wordt er tegenwoordig soms zoveel rekening met een kind gehouden, dat het niet de kans krijgt om te leren om te gaan met prikkels.
Ik denk dat er geen eenduidig antwoord op je vraag is. (Op welke wel? )
Zo'n vroege diagnose heeft zo zijn voordelen, maar ook nadelen.
donderdag 15 oktober 2015 om 08:38
Ik heb het gisteren met peut nog over gehad: ik heb, naast autisme, in totaal een stuk of 10 belastende factoren in mijn leven.
Zeker 5 daarvan vreten alleen maar energie, zonder iets terug te geven.
De andere haal ik ook veel energie uit, maar dat belet niet dat ze energie kosten.
Geen van die 10 factoren kan ik uit mijn leven verwijderen, vermoedelijk zullen een aantal op langere termijn wel minder zwaar gaan doorwegen (vb. een kind dat uit huis gaat blijft wel je kind maar geeft minder belasting, trauma's waar nog vooruitgang in zit qua verwerking).
In deze omstandigheden werk ik 27u, en eigenlijk is dat te veel.
Haal de 5 energievreters weg en ik denk dat ik wel voltijds zou kunnen werken.
Volgens peut zou ook een niet-autist in dergelijke omstandigheden niet voltijds kunnen werken.
Dus in welke mate ik maar deeltijds kan werken door mijn autisme is nog maar de vraag.
Zeker 5 daarvan vreten alleen maar energie, zonder iets terug te geven.
De andere haal ik ook veel energie uit, maar dat belet niet dat ze energie kosten.
Geen van die 10 factoren kan ik uit mijn leven verwijderen, vermoedelijk zullen een aantal op langere termijn wel minder zwaar gaan doorwegen (vb. een kind dat uit huis gaat blijft wel je kind maar geeft minder belasting, trauma's waar nog vooruitgang in zit qua verwerking).
In deze omstandigheden werk ik 27u, en eigenlijk is dat te veel.
Haal de 5 energievreters weg en ik denk dat ik wel voltijds zou kunnen werken.
Volgens peut zou ook een niet-autist in dergelijke omstandigheden niet voltijds kunnen werken.
Dus in welke mate ik maar deeltijds kan werken door mijn autisme is nog maar de vraag.
donderdag 15 oktober 2015 om 08:57
quote:Bambi schreef op 15 oktober 2015 @ 00:10:
Hans,
Wist je dat er de laatste tijden veel ICT-bedrijven zijn die specifiek op zoek zijn naar werknemers met autisme? Juist vanwege de eigenschappen die iemand met autisme kan hebben/vaak heeft?
Zie bijvoorbeeld deze link: Centric en SAP programmering
of specialized brains ict
of Authentict
Slechts een klein aantal links na 1 keer googlen en de treffers op de beginpagina.
Ik las er laatst een artikel over.
Ik zit daar wel vaker aan zoiets te denken. Als de school mij geen perspectief biedt of wil bieden, dan... Ik was wel van plan om een ICT-opleiding te volgen (ofwel met goedvinden van en financiering door mijn baas en diens baas, ofwel zonder goedvinden, wat betekent dat ik de opleiding uit eigen zak betaal).
Ze vragen wel naar testers. Geen idee of mij wat lijkt. Ik rapporteer op mijn werk bugs in de firmware van het kopieerapparaat, in het schooladministratiesysteem (laatste tijd minder vaak omdat mijn werk iets veranderd is), en thuis bugs in de testversie van World of Warcraft. Spelers kunnen bugs rapporteren op een speciaal forum. Die topics worden verzameld en doorgespeeld aan de programmeurs en de QA-testers van Blizzard.
Ik zou interesse hebben in programmeren, testen, systeembeheer, applicatiebeheer, computertechnicus, netwerkbeheer.
Hans,
Wist je dat er de laatste tijden veel ICT-bedrijven zijn die specifiek op zoek zijn naar werknemers met autisme? Juist vanwege de eigenschappen die iemand met autisme kan hebben/vaak heeft?
Zie bijvoorbeeld deze link: Centric en SAP programmering
of specialized brains ict
of Authentict
Slechts een klein aantal links na 1 keer googlen en de treffers op de beginpagina.
Ik las er laatst een artikel over.
Ik zit daar wel vaker aan zoiets te denken. Als de school mij geen perspectief biedt of wil bieden, dan... Ik was wel van plan om een ICT-opleiding te volgen (ofwel met goedvinden van en financiering door mijn baas en diens baas, ofwel zonder goedvinden, wat betekent dat ik de opleiding uit eigen zak betaal).
Ze vragen wel naar testers. Geen idee of mij wat lijkt. Ik rapporteer op mijn werk bugs in de firmware van het kopieerapparaat, in het schooladministratiesysteem (laatste tijd minder vaak omdat mijn werk iets veranderd is), en thuis bugs in de testversie van World of Warcraft. Spelers kunnen bugs rapporteren op een speciaal forum. Die topics worden verzameld en doorgespeeld aan de programmeurs en de QA-testers van Blizzard.
Ik zou interesse hebben in programmeren, testen, systeembeheer, applicatiebeheer, computertechnicus, netwerkbeheer.
World of Warcraft: Legion
donderdag 15 oktober 2015 om 11:29
quote:waranaka schreef op 15 oktober 2015 @ 08:13:
[...]
Maar wat versta je onder '100% jezelf zijn bij anderen'?
Is dat wel een terechte verwachting?
Naar mijn beleving is het logisch dat je, zodra je met een ander bent, je simpelweg nooit 'honderd procent jezelf' kunt zijn. Dat geldt voor iedereen, al dan niet autistisch of anderszins.
Dat vind ik logisch, omdat 'samen' zijn automatisch inhoudt dat je rekening met elkaar moet houden. Wat betekent dat je beiden (of allen) je inhoudt op bepaalde vlakken.
Klopt je verwachting wel met de realiteit?
Hmm, hele goede vragen... Ik heb er een tijdje over nagedacht.
Met 100% mezelf zijn bedoel ik dat ik alle 'typisch' autistische dingetjes kan doen zonder dat ik me schaam. Bij mij is dat met handen wapperen bijvoorbeeld. Dat houd ik bewust tegen als er anderen in de buurt zijn.
Je hebt me met je post nieuwe inzichten gegeven! Misschien klopt mijn verwachting inderdaad niet. Daar ga ik echt verder over nadenken.
[...]
Maar wat versta je onder '100% jezelf zijn bij anderen'?
Is dat wel een terechte verwachting?
Naar mijn beleving is het logisch dat je, zodra je met een ander bent, je simpelweg nooit 'honderd procent jezelf' kunt zijn. Dat geldt voor iedereen, al dan niet autistisch of anderszins.
Dat vind ik logisch, omdat 'samen' zijn automatisch inhoudt dat je rekening met elkaar moet houden. Wat betekent dat je beiden (of allen) je inhoudt op bepaalde vlakken.
Klopt je verwachting wel met de realiteit?
Hmm, hele goede vragen... Ik heb er een tijdje over nagedacht.
Met 100% mezelf zijn bedoel ik dat ik alle 'typisch' autistische dingetjes kan doen zonder dat ik me schaam. Bij mij is dat met handen wapperen bijvoorbeeld. Dat houd ik bewust tegen als er anderen in de buurt zijn.
Je hebt me met je post nieuwe inzichten gegeven! Misschien klopt mijn verwachting inderdaad niet. Daar ga ik echt verder over nadenken.
Time spent with a cat is never wasted
donderdag 15 oktober 2015 om 11:43
@ Stofmuis: dat soort dingen doe ik ook niet als er anderen in de buurt zijn. Maar ik zie dat niet als dat ik niet 100% mezelf kan zijn. Dat zijn gewoon irritante dingen voor anderen. Net als dat ik verwacht dat anderen in mijn bijzijn niet op hun nagels bijten of in hun neus peuteren. Valt voor mij onder gewoon fatsoen.
donderdag 15 oktober 2015 om 15:54
quote:lechatrose schreef op 15 oktober 2015 @ 11:43:
@ Stofmuis: dat soort dingen doe ik ook niet als er anderen in de buurt zijn. Maar ik zie dat niet als dat ik niet 100% mezelf kan zijn. Dat zijn gewoon irritante dingen voor anderen. Net als dat ik verwacht dat anderen in mijn bijzijn niet op hun nagels bijten of in hun neus peuteren. Valt voor mij onder gewoon fatsoen.
Je wilt niet weten hoeveel mensen ik op mijn werk regelmatig hun snot zie opeten. Of die de wc achterlaten met poep of bloed op de bril. Maar het is bij de Sociale Werkplaats en daar komt het denk ik wel meer voor dan bij een gewoon bedrijf.
Net als stofmuis beschrijft van typische Autistische dingetjes, heb ik dat met mijn hoofd schudden. Dat houd ik ook bewust tegen, doordat mijn ouders vaak zeiden dat het zo raar staat. Vroeger had ik daar meer moeite mee. Maar het is nooit helemaal overgegaan. Zodra ik alleen ben, moet ik het gewoon af en toe doen. Ik had het al in mijn kleutertijd.
@ Stofmuis: dat soort dingen doe ik ook niet als er anderen in de buurt zijn. Maar ik zie dat niet als dat ik niet 100% mezelf kan zijn. Dat zijn gewoon irritante dingen voor anderen. Net als dat ik verwacht dat anderen in mijn bijzijn niet op hun nagels bijten of in hun neus peuteren. Valt voor mij onder gewoon fatsoen.
Je wilt niet weten hoeveel mensen ik op mijn werk regelmatig hun snot zie opeten. Of die de wc achterlaten met poep of bloed op de bril. Maar het is bij de Sociale Werkplaats en daar komt het denk ik wel meer voor dan bij een gewoon bedrijf.
Net als stofmuis beschrijft van typische Autistische dingetjes, heb ik dat met mijn hoofd schudden. Dat houd ik ook bewust tegen, doordat mijn ouders vaak zeiden dat het zo raar staat. Vroeger had ik daar meer moeite mee. Maar het is nooit helemaal overgegaan. Zodra ik alleen ben, moet ik het gewoon af en toe doen. Ik had het al in mijn kleutertijd.
donderdag 15 oktober 2015 om 17:55
quote:waranaka schreef op 15 oktober 2015 @ 08:13:
Naar mijn beleving is het logisch dat je, zodra je met een ander bent, je simpelweg nooit 'honderd procent jezelf' kunt zijn. Dat geldt voor iedereen, al dan niet autistisch of anderszins.
Dat vind ik logisch, omdat 'samen' zijn automatisch inhoudt dat je rekening met elkaar moet houden. Wat betekent dat je beiden (of allen) je inhoudt op bepaalde vlakken. Hier ben ik het beslist mee eens. Je houdt rekening met anderen, en anderen houden rekening met jou; het werkt dus beide kanten op. Communicatieve en sociale vaardigheden vind ik hierin vallen. Je moet je er dus enigszins voor inspannen.
Naar mijn beleving is het logisch dat je, zodra je met een ander bent, je simpelweg nooit 'honderd procent jezelf' kunt zijn. Dat geldt voor iedereen, al dan niet autistisch of anderszins.
Dat vind ik logisch, omdat 'samen' zijn automatisch inhoudt dat je rekening met elkaar moet houden. Wat betekent dat je beiden (of allen) je inhoudt op bepaalde vlakken. Hier ben ik het beslist mee eens. Je houdt rekening met anderen, en anderen houden rekening met jou; het werkt dus beide kanten op. Communicatieve en sociale vaardigheden vind ik hierin vallen. Je moet je er dus enigszins voor inspannen.
World of Warcraft: Legion
donderdag 15 oktober 2015 om 18:08
quote:waranaka schreef op 15 oktober 2015 @ 08:32:
Uit onderzoeken zou gebleken zijn dat mensen met autisme die ouder zijn, (weer) prikkelgevoeliger worden. Ik waag te betwijfelen of dat automatisch een gevolg is van het ouder worden. Ik vraag me af of dit kan samenhangen met het feit dat van de huidige oudere autisten bijna niemand goede begeleiding heeft gehad, gericht op leren omgaan met het autisme. Bovendien zijn zij pas op latere leeftijd gediagnosticeerd en kunnen dan bijkomende problematiek hebben ontwikkeld doordat het autisme heel lang onderbelicht is gebleven.
Ik heb het lang zonder therapie moeten rooien. Waarschijnlijk kreeg ik weinig therapie omdat mijn vorm van autisme niet ernstig was, en ook niet is. Ik kon goed studeren, ik was iets verder dan mijn leeftijdsgenoten, waarom dan begeleiding of therapie? Autisme was onbekend. Ik kamp nog weleens met verlegenheid, vooral bij vrouwen. Ik zit ook weleens met de vraag: accepteren anderen mij? Het gaat dan er niet om of ik mijzelf accepteer (want dat doe ik vaak wel), maar of anderen mij accepteren. Depressies heb ik nooit gehad, en ik ben vaak vrolijk en zelden chagrijnig.
quote:Er is ook een grote groep oudere autisten die juist heel goed zichzelf heeft geleerd om in het leven zijn draai te vinden. Meestal na de nodige problemen bij het opgroeien en tijdens hun twintiger/dertiger jaren.
Op het gebied van zelfstandig wonen en reizen, behoor ik beslist tot deze groep. Maar ik denk omdat ik niet zo afhankelijk ben van anderen en omdat ik gewoon mijn plan kan trekken en ontwikkelen. Als er iets aan ontbreekt of als ik iets niet kan (ook een puur praktisch iets), kan ik eraan werken: ik kan het internet op, of ik kijk naar Youtube-filmpjes.
quote:Misschien is de prikkelgevoeligheid anders of uit het zich in andere situaties dan toen iemand jonger was.
Het grote nadeel van jong zijn, is dat je minder zelf bepalen kunt en overgeleverd bent aan wat anderen voor je bedenken: je ouders, de school, familie, enz. Veel dingen worden - vast ook goed bedoeld - voor je bepaald. Het is dan lastig om als kind/jongere én te weten waar je grenzen liggen én die te kunnen verduidelijken én daarin serieus genomen te worden.
Dat denk ik ook. Ik ben op een leeftijd aangeland dat ik zelf mijn plan kan trekken op velerlei gebied. Sommige mensen menen dat ik door autisme daartoe niet in staat ben. Deze mensen zijn ergerlijk. Ik zou zelf willen bepalen of ik iets wel of niet aankan. Ik wil dan ook wel een keer op mijn bek gaan, als ik mij vergis. Waarom moet ik koste wat het kost, daartegen beschermd worden?
quote:Anderzijds wordt er tegenwoordig soms zoveel rekening met een kind gehouden, dat het niet de kans krijgt om te leren om te gaan met prikkels.
Overbescherming. Daar wordt het kind niet zelfstandig van.
Zo'n vroege diagnose heeft zo zijn voordelen, maar ook nadelen.[/quote]
Totdat ik op een school ging werken (als Melkert- of soortgelijke baan) ging alles goed. Daarna kreeg ik een baas die zijn eigen ideeën aan mijn diagnose ging toevoegen.
Uit onderzoeken zou gebleken zijn dat mensen met autisme die ouder zijn, (weer) prikkelgevoeliger worden. Ik waag te betwijfelen of dat automatisch een gevolg is van het ouder worden. Ik vraag me af of dit kan samenhangen met het feit dat van de huidige oudere autisten bijna niemand goede begeleiding heeft gehad, gericht op leren omgaan met het autisme. Bovendien zijn zij pas op latere leeftijd gediagnosticeerd en kunnen dan bijkomende problematiek hebben ontwikkeld doordat het autisme heel lang onderbelicht is gebleven.
Ik heb het lang zonder therapie moeten rooien. Waarschijnlijk kreeg ik weinig therapie omdat mijn vorm van autisme niet ernstig was, en ook niet is. Ik kon goed studeren, ik was iets verder dan mijn leeftijdsgenoten, waarom dan begeleiding of therapie? Autisme was onbekend. Ik kamp nog weleens met verlegenheid, vooral bij vrouwen. Ik zit ook weleens met de vraag: accepteren anderen mij? Het gaat dan er niet om of ik mijzelf accepteer (want dat doe ik vaak wel), maar of anderen mij accepteren. Depressies heb ik nooit gehad, en ik ben vaak vrolijk en zelden chagrijnig.
quote:Er is ook een grote groep oudere autisten die juist heel goed zichzelf heeft geleerd om in het leven zijn draai te vinden. Meestal na de nodige problemen bij het opgroeien en tijdens hun twintiger/dertiger jaren.
Op het gebied van zelfstandig wonen en reizen, behoor ik beslist tot deze groep. Maar ik denk omdat ik niet zo afhankelijk ben van anderen en omdat ik gewoon mijn plan kan trekken en ontwikkelen. Als er iets aan ontbreekt of als ik iets niet kan (ook een puur praktisch iets), kan ik eraan werken: ik kan het internet op, of ik kijk naar Youtube-filmpjes.
quote:Misschien is de prikkelgevoeligheid anders of uit het zich in andere situaties dan toen iemand jonger was.
Het grote nadeel van jong zijn, is dat je minder zelf bepalen kunt en overgeleverd bent aan wat anderen voor je bedenken: je ouders, de school, familie, enz. Veel dingen worden - vast ook goed bedoeld - voor je bepaald. Het is dan lastig om als kind/jongere én te weten waar je grenzen liggen én die te kunnen verduidelijken én daarin serieus genomen te worden.
Dat denk ik ook. Ik ben op een leeftijd aangeland dat ik zelf mijn plan kan trekken op velerlei gebied. Sommige mensen menen dat ik door autisme daartoe niet in staat ben. Deze mensen zijn ergerlijk. Ik zou zelf willen bepalen of ik iets wel of niet aankan. Ik wil dan ook wel een keer op mijn bek gaan, als ik mij vergis. Waarom moet ik koste wat het kost, daartegen beschermd worden?
quote:Anderzijds wordt er tegenwoordig soms zoveel rekening met een kind gehouden, dat het niet de kans krijgt om te leren om te gaan met prikkels.
Overbescherming. Daar wordt het kind niet zelfstandig van.
Zo'n vroege diagnose heeft zo zijn voordelen, maar ook nadelen.[/quote]
Totdat ik op een school ging werken (als Melkert- of soortgelijke baan) ging alles goed. Daarna kreeg ik een baas die zijn eigen ideeën aan mijn diagnose ging toevoegen.
World of Warcraft: Legion
donderdag 15 oktober 2015 om 18:21
quote:hondenmens schreef op 15 oktober 2015 @ 15:54:
Net als stofmuis beschrijft van typische Autistische dingetjes, heb ik dat met mijn hoofd schudden. Dat houd ik ook bewust tegen, doordat mijn ouders vaak zeiden dat het zo raar staat. Vroeger had ik daar meer moeite mee. Maar het is nooit helemaal overgegaan. Zodra ik alleen ben, moet ik het gewoon af en toe doen. Ik had het al in mijn kleutertijd.
Ik zou de komende tijd eens moeten letten op mijn maniertjes. Als mijn ogen irriteren, heb ik de neiging om te knijpen. Andere maniertjes zijn, op de nagels bijten, vreemde bewegingen maken met vingers (ik fladder niet met mijn handen). Ik zing (vroeger gaf dat stemproblemen, later - door zangles - niet meer), neurie hard, of ik doe een human beatbox (het imiteren van een drumcomputer) na:
https://www.youtube.com/watch?v=5iD_fGxGRQI
Ik wil nog weleens onrustig zijn, benen bewegen, armen bewegen (maar niet te veel), heen en weer lopen, aan mijn hals zitten (omdat die vrij lang is), voor de spiegel staan, mijn tong uitsteken, etc. Of ik ga zitten, doe de ogen dicht, en ontspan me. Dat doe ik thuis en niet in het bijzijn van anderen. Wat ik wel doe bij anderen is stil staan, observeren, nadenken, ik sluit me voor enkele seconden van de buitenwereld af, zodat ik mijn gedachten kan ordenen, en een verstandige beslissing kan nemen.
Net als stofmuis beschrijft van typische Autistische dingetjes, heb ik dat met mijn hoofd schudden. Dat houd ik ook bewust tegen, doordat mijn ouders vaak zeiden dat het zo raar staat. Vroeger had ik daar meer moeite mee. Maar het is nooit helemaal overgegaan. Zodra ik alleen ben, moet ik het gewoon af en toe doen. Ik had het al in mijn kleutertijd.
Ik zou de komende tijd eens moeten letten op mijn maniertjes. Als mijn ogen irriteren, heb ik de neiging om te knijpen. Andere maniertjes zijn, op de nagels bijten, vreemde bewegingen maken met vingers (ik fladder niet met mijn handen). Ik zing (vroeger gaf dat stemproblemen, later - door zangles - niet meer), neurie hard, of ik doe een human beatbox (het imiteren van een drumcomputer) na:
https://www.youtube.com/watch?v=5iD_fGxGRQI
Ik wil nog weleens onrustig zijn, benen bewegen, armen bewegen (maar niet te veel), heen en weer lopen, aan mijn hals zitten (omdat die vrij lang is), voor de spiegel staan, mijn tong uitsteken, etc. Of ik ga zitten, doe de ogen dicht, en ontspan me. Dat doe ik thuis en niet in het bijzijn van anderen. Wat ik wel doe bij anderen is stil staan, observeren, nadenken, ik sluit me voor enkele seconden van de buitenwereld af, zodat ik mijn gedachten kan ordenen, en een verstandige beslissing kan nemen.
World of Warcraft: Legion
donderdag 15 oktober 2015 om 19:28
Hans, hoe merk je in de praktijk dat je leidinggevende (ik kan niet wennen aan het woord 'baas'; een hond heeft een baas, een werknemer heeft een werkgever en/of leidinggevende en geen baas) zijn eigen ideeën aan je diagnose is gaan toevoegen, zoals je zegt? Krijg je andere taken? En indien ja, wat houdt je tegen om inderdaad - naast je huidige baan- een opleiding te volgen in de ICT zodat je wellicht t.z.t. een reguliere baan kunt zoeken?
donderdag 15 oktober 2015 om 19:46
Hij praat soms tegen mij, als tegen een kind. Laatst maakte hij zorgen over de werkverhuizing. Hij vroeg aan mij, hoe hij mij daarin moest begeleiden. Ik wist het niet. Eerst verhuizen, dacht ik, en dan zien met welke problemen ik geconfronteerd zou worden. Sinds de verhuizing heb ik mijn problemen vergeleken met die van andere collega's. Ik zie geen grote verschillen. Hij stelde mij een keer voor om te werken bij een kinderboerderij waar arbeidsgehandicapten werken. Ik werd toen witheet van woede. Alle collega's kregen die dag van mij een snauw. Daarna relativeerde ik, en werd ik weer een stuk vriendelijker tegen anderen. Mijn andere baas, eh... leidinggevende pleitte bij haar baas dat ik een ICT-cursus zou gaan doen. Ik heb nog geen bericht terug gehad.
Ik heb eerder een werkverhuizing gehad, maar dan alleen. Ik kreeg te maken met andere collega's; geen enkele van mijn collega's voor die verhuizing ging mee; die bleven gewoon op hun locatie werken. Dat was geen enkel probleem, en daar werd niet zo ontzettend de aandacht op gezet. Mijn toenmalige baas was niet (goed) op de hoogte van mijn autisme, en plakte daar ook geen vooroordelen aan vast.
Ik heb eerder een werkverhuizing gehad, maar dan alleen. Ik kreeg te maken met andere collega's; geen enkele van mijn collega's voor die verhuizing ging mee; die bleven gewoon op hun locatie werken. Dat was geen enkel probleem, en daar werd niet zo ontzettend de aandacht op gezet. Mijn toenmalige baas was niet (goed) op de hoogte van mijn autisme, en plakte daar ook geen vooroordelen aan vast.
World of Warcraft: Legion
vrijdag 16 oktober 2015 om 15:11
Dat is wel heel aanmatigend en beledigend zeg, dat voorstel om te gaan werken bij een kinderboerderij.
Het is dus wel duidelijk dat je leidinggevende geen idee heeft van jouw kwaliteiten en kunde. Hoop voor je dat die ICT opleiding wat gaat worden. Zou jammer zijn als je je niet verder zou kunnen ontwikkelen op werkgebied.
Het is dus wel duidelijk dat je leidinggevende geen idee heeft van jouw kwaliteiten en kunde. Hoop voor je dat die ICT opleiding wat gaat worden. Zou jammer zijn als je je niet verder zou kunnen ontwikkelen op werkgebied.
zaterdag 17 oktober 2015 om 13:07
Zeggen jullie altijd netjes "Alstublieft" als jullie bv. iets op de markt koopt? Ik merk dat ik dat toch regelmatig vergeet. Zonet ook op de markt bij het kippenkraam. Ik zeg: "Ik wil graag een zo'n dubbele kipfilet". De verkoopster zegt er "Alstublieft" achteraan. Vond ze me dan onbeleefd?
Bij een onbekende zeg ik dat wel, maar ik kom regelmatig bij dit kraam en vond het eigenlijk overbodig. Het kwam een beetje raar op mij over. Voel me nu een rariteit omdat ik niet weet wanneer je dat wel en niet moet zeggen.
Bij een onbekende zeg ik dat wel, maar ik kom regelmatig bij dit kraam en vond het eigenlijk overbodig. Het kwam een beetje raar op mij over. Voel me nu een rariteit omdat ik niet weet wanneer je dat wel en niet moet zeggen.
zaterdag 17 oktober 2015 om 13:11
quote:hondenmens schreef op 17 oktober 2015 @ 13:07:
Zeggen jullie altijd netjes "Alstublieft" als jullie bv. iets op de markt koopt? Ik merk dat ik dat toch regelmatig vergeet. Zonet ook op de markt bij het kippenkraam. Ik zeg: "Ik wil graag een zo'n dubbele kipfilet". De verkoopster zegt er "Alstublieft" achteraan. Vond ze me dan onbeleefd?
Bij een onbekende zeg ik dat wel, maar ik kom regelmatig bij dit kraam en vond het eigenlijk overbodig. Het kwam een beetje raar op mij over. Voel me nu een rariteit omdat ik niet weet wanneer je dat wel en niet moet zeggen.
Ik probeer me even voor te stellen hoe ik dat doe, maar ik weet het niet.
Ik doe mijn boodschappen allemaal bij de supermarkt, dus ik hoef zelden iets te vragen.
Ik zeg volgens mij geen 'alstublieft', maar 'graag'. 'Een koffie verkeerd graag'. Dat bestel ik wel vaak.
Zeggen jullie altijd netjes "Alstublieft" als jullie bv. iets op de markt koopt? Ik merk dat ik dat toch regelmatig vergeet. Zonet ook op de markt bij het kippenkraam. Ik zeg: "Ik wil graag een zo'n dubbele kipfilet". De verkoopster zegt er "Alstublieft" achteraan. Vond ze me dan onbeleefd?
Bij een onbekende zeg ik dat wel, maar ik kom regelmatig bij dit kraam en vond het eigenlijk overbodig. Het kwam een beetje raar op mij over. Voel me nu een rariteit omdat ik niet weet wanneer je dat wel en niet moet zeggen.
Ik probeer me even voor te stellen hoe ik dat doe, maar ik weet het niet.
Ik doe mijn boodschappen allemaal bij de supermarkt, dus ik hoef zelden iets te vragen.
Ik zeg volgens mij geen 'alstublieft', maar 'graag'. 'Een koffie verkeerd graag'. Dat bestel ik wel vaak.
The most common reason people fail in life: They're just not good enough.
Week 12 van de Extremely Demotivational Calendar
Week 12 van de Extremely Demotivational Calendar
zaterdag 17 oktober 2015 om 13:40
quote:hondenmens schreef op 17 oktober 2015 @ 13:07:
Zeggen jullie altijd netjes "Alstublieft" als jullie bv. iets op de markt koopt? Ik merk dat ik dat toch regelmatig vergeet. Zonet ook op de markt bij het kippenkraam. Ik zeg: "Ik wil graag een zo'n dubbele kipfilet". De verkoopster zegt er "Alstublieft" achteraan. Vond ze me dan onbeleefd?
Bij een onbekende zeg ik dat wel, maar ik kom regelmatig bij dit kraam en vond het eigenlijk overbodig. Het kwam een beetje raar op mij over. Voel me nu een rariteit omdat ik niet weet wanneer je dat wel en niet moet zeggen.
Ik denk dat het de intonatie was, waarmee je aangaf dat te willen. Of misschien was het gewoon een zeikerd
Net als Solomio gebruik ik altijd 'graag' ("Ik wil graag een [...]")
"Mag ik alstublieft een.. " vind ik ook niet van toepassing als ik ergens iets wil kopen.
Zeggen jullie altijd netjes "Alstublieft" als jullie bv. iets op de markt koopt? Ik merk dat ik dat toch regelmatig vergeet. Zonet ook op de markt bij het kippenkraam. Ik zeg: "Ik wil graag een zo'n dubbele kipfilet". De verkoopster zegt er "Alstublieft" achteraan. Vond ze me dan onbeleefd?
Bij een onbekende zeg ik dat wel, maar ik kom regelmatig bij dit kraam en vond het eigenlijk overbodig. Het kwam een beetje raar op mij over. Voel me nu een rariteit omdat ik niet weet wanneer je dat wel en niet moet zeggen.
Ik denk dat het de intonatie was, waarmee je aangaf dat te willen. Of misschien was het gewoon een zeikerd
Net als Solomio gebruik ik altijd 'graag' ("Ik wil graag een [...]")
"Mag ik alstublieft een.. " vind ik ook niet van toepassing als ik ergens iets wil kopen.
zaterdag 17 oktober 2015 om 20:09
dinsdag 20 oktober 2015 om 10:44
Uit de Opzij:quote:Is het autisme?
PAARDENGEK OF KWEBBELMEISJE:
TEKST ALIËTTE JONKERS
Vrouwen hebben bijna net zo vaak autisme als mannen. Alleen vallen ze niet op. Dat heeft dramatische gevolgen, stellen behandelaren en wetenschappers. Wat is er aan de hand? ‘Mannen met autisme hebben vaak een obsessieve fascinatie, bijvoorbeeld voor schroeven. Bij vrouwen uit autisme zich minder bizar.’
Er is een cruciaal moment waarop het na jaren aanmodderen vaak misgaat bij vrouwen met autisme: het moment dat ze kinderen krijgen en daarnaast nog een baan hebben. Patricia van Wijngaarden, psychiater bij GGZ-instelling Dimence: ‘De meeste vrouwen vinden het lastig om tussen de verschillende rollen van moeder, echtgenote, werknemer en vriendin te schakelen. Vrouwen met autisme lopen daarin volledig vast. Alleen al koken is een probleem: om te beginnen zijn er duizenden gerechten waar ze uit moeten kiezen. Vervolgens zien vrouwen met autisme dat er twintig verschillende soorten macaroni zijn. Daar moeten ze vervolgens alles over lezen. Ze kunnen daar uren mee bezig zijn. Door hun perfectionisme verliezen ze het overzicht.’
Ze grijpen vaak naar alcohol, drugs of medicijnen om te kunnen functioneren. Tot het niet meer gaat, zo merkt Van Wijngaarden, die gespecialiseerd is in ADHD en autismespectrumstoornissen (ASS) bij meisjes en vrouwen. ‘Veel van mijn patiënten belanden eerst in de verslavingszorg en komen pas na jaren bij mij terecht. Zij zouden aanzienlijk beter af zijn als het probleem eerder herkend zou worden.’
‘Jongens zijn vervelend in de schoolklas en lastig voor hun omgeving, meisjes worden depressief en angstig’
Zestig sms’jes per uur
Steeds meer studies tonen aan dat autisme bij vrouwen zich anders uit dan bij mannen. Sterker nog: bij vrouwen is de aandoening aan de buitenkant vaak onzichtbaar. Daardoor krijgen zij heel laat, of soms niet, de diagnose. Van Wijngaarden: ‘Veel mannen met autisme hebben een obsessieve fascinatie, bijvoorbeeld voor schroeven of wasmachines. Bij vrouwen uit autisme zich minder bizar. Als kind hebben ze soms dezelfde hobby’s als hun leeftijdgenoten, maar dan met een extremere focus. Bij een meisje dat helemaal gek is van paarden en over niets anders praat, denk je misschien niet direct aan een autistische stoornis. Terwijl zo’n obsessie wel degelijk een symptoom kan zijn van autisme. Ook stellen ze soms op een dwingende manier vragen om hun sociale omgeving beter te begrijpen.’
Er is nog een reden dat autisme bij vrouwen, zeker op jonge leeftijd, niet opvalt. ‘Bij meisjes slaat het naar binnen,’ zegt Van Wijngaarden. ‘Jongens zijn vervelend in de schoolklas en lastig voor hun omgeving, meisjes worden depressief en angstig. Ook zijn ze vaak hooggevoelig voor geluid en licht, en zijn ze sociaal wat onhandig. Daarvan geven ze zichzelf vervolgens de schuld. Als meisjes op de lagere school geen aansluiting vinden bij de groep, vragen ze zich af: wat doe ik fout? Ze willen graag vriendinnen, maar het lukt niet.’
Dat leidt er soms toe dat meisjes en tieners met autisme contact leggen op een claimende, dwingende manier. Ook zelfbeschadiging komt onder hen voor. In een recent artikel in The Guardian beschrijft Angela Neustatter een bezoek aan een school in het Engelse Oxted, Limpsfield Grange, die geheel gewijd is aan autistische meisjes tussen 11 en 16 jaar. ‘Schoolmoeder’ Sarah Wild vertelt daarin dat pubermeisjes met autisme snel geobsedeerd raken als ze iemand tegenkomen die ze leuk vinden. Ze beschrijft een leerlinge die zestig sms’jes per uur naar een jongen stuurde en 1.160 foto’s van hem had. Een ander meisje sneed zich drie keer per dag, in een poging haar angstige gevoelens onder controle te houden. Obsessief gedrag, zelfbeschadiging, angst en een laag zelfbeeld zetten hulpverleners op het verkeerde been, zegt Van Wijngaarden. Autistische meisjes krijgen zo eerder de diagnose borderline. Of ADHD, omdat er ook problemen zijn met planning en organisatie. Rond het 13de levensjaar volgt een breekpunt, als meisjes naar de middelbare school gaan. ‘Opeens moeten ze complexe taken uitvoeren, zoals huiswerk maken en plannen.’
zuivere partnerkeuze
Ook psycholoog en hoofd van het Autisme Kennis Centrum in Utrecht Annelies Spek vindt dat er meer aandacht moet komen voor ‘het vrouwelijke autisme’. Ze ruimt direct een wijdverbreid misverstand uit de weg: ‘Dat mensen met autisme zich niet kunnen inleven in anderen is niet waar. De gevoelens hebben ze wel, het is alleen lastig ernaar te handelen. Ze weten dan niet hoe ze iemand kunnen troosten. Maar dat betekent niet dat ze geen liefdesrelaties kunnen aangaan. Uit onderzoek weten we trouwens dat ze vaker biseksueel zijn. Vrouwen met autisme zijn heel zuiver in hun partnerkeuze: het gaat echt om de persoon, niet om de sekse.’
‘In mijn leven ben ik vijf keer verliefd geweest, waarvan vier keer op een ding’
Spek vertelt dat vrouwen met autisme vaak een hoog IQ hebben. Hun beperking compenseren ze door het gedrag van anderen te kopiëren. ‘Zo had ik een verpleegkundige als cliënt die heel lief en zorgzaam overkwam, precies zoals het beroep voorschrijft. Als een patiënt klaagde, zei ze direct: “Oh, wat vind ik dat vervelend voor u.” Dat had ze van haar collega’s overgenomen. Niemand had ooit van haar verwacht dat ze autistisch zou zijn.’
Dat is ook direct een groot verschil met autisme bij mannen: vrouwen conformeren zich eerder aan sociale normen, terwijl mannen met autisme zich sneller terugtrekken. Van mannen wordt zulk gedrag ook sneller geaccepteerd, weet Spek. ‘De jongenswereld is autismevriendelijker. Dat heeft met rollenpatronen te maken. Van vrouwen wordt nog steeds verwacht dat ze het grootste deel van het huishouden op zich nemen, de kinderen verzorgen en sociale contacten onderhouden. Een man die drie dagen alleen gaat vissen of vooral opgaat in zijn werk, wordt niet raar gevonden. Vrouwen met autisme hebben het gevoel: ik móet vriendinnen hebben, ik móet een leuke moeder zijn en kinderfeestjes geven, ik hóór sociaal te zijn.’
Die sociale druk tot gezellig zijn, zorgt voor het allergrootste probleem bij vrouwelijk autisme: overprikkeling. Annelies Spek: ‘Vrouwen met autisme kúnnen zich sociaal gedragen, maar dat kost veel energie. Daar zit het lijden. Ze komen na een feestje niet opgeladen thuis, maar juist doodmoe. Ze hebben daarna echt tijd nodig om te herstellen.’
De behandeling van vrouwen met autisme zit vooral in het terugdringen van prikkels. ‘Deze vrouwen voelen amper nog waar ze zelf behoefte aan hebben. Ze zijn chronisch overbelast. Dus gaan we op zoek: wat kost energie en wat geeft energie? Dat betekent soms dat ze ervoor kiezen veranderingen te mijden. Of op een verjaardag maar even langs te komen, of een dag later. Zo vergroten we hun belastbaarheid en pakken we de basis aan.’ [...] Er volgen daarna nog stukken uit interviews met drie vrouwen met autisme.
PAARDENGEK OF KWEBBELMEISJE:
TEKST ALIËTTE JONKERS
Vrouwen hebben bijna net zo vaak autisme als mannen. Alleen vallen ze niet op. Dat heeft dramatische gevolgen, stellen behandelaren en wetenschappers. Wat is er aan de hand? ‘Mannen met autisme hebben vaak een obsessieve fascinatie, bijvoorbeeld voor schroeven. Bij vrouwen uit autisme zich minder bizar.’
Er is een cruciaal moment waarop het na jaren aanmodderen vaak misgaat bij vrouwen met autisme: het moment dat ze kinderen krijgen en daarnaast nog een baan hebben. Patricia van Wijngaarden, psychiater bij GGZ-instelling Dimence: ‘De meeste vrouwen vinden het lastig om tussen de verschillende rollen van moeder, echtgenote, werknemer en vriendin te schakelen. Vrouwen met autisme lopen daarin volledig vast. Alleen al koken is een probleem: om te beginnen zijn er duizenden gerechten waar ze uit moeten kiezen. Vervolgens zien vrouwen met autisme dat er twintig verschillende soorten macaroni zijn. Daar moeten ze vervolgens alles over lezen. Ze kunnen daar uren mee bezig zijn. Door hun perfectionisme verliezen ze het overzicht.’
Ze grijpen vaak naar alcohol, drugs of medicijnen om te kunnen functioneren. Tot het niet meer gaat, zo merkt Van Wijngaarden, die gespecialiseerd is in ADHD en autismespectrumstoornissen (ASS) bij meisjes en vrouwen. ‘Veel van mijn patiënten belanden eerst in de verslavingszorg en komen pas na jaren bij mij terecht. Zij zouden aanzienlijk beter af zijn als het probleem eerder herkend zou worden.’
‘Jongens zijn vervelend in de schoolklas en lastig voor hun omgeving, meisjes worden depressief en angstig’
Zestig sms’jes per uur
Steeds meer studies tonen aan dat autisme bij vrouwen zich anders uit dan bij mannen. Sterker nog: bij vrouwen is de aandoening aan de buitenkant vaak onzichtbaar. Daardoor krijgen zij heel laat, of soms niet, de diagnose. Van Wijngaarden: ‘Veel mannen met autisme hebben een obsessieve fascinatie, bijvoorbeeld voor schroeven of wasmachines. Bij vrouwen uit autisme zich minder bizar. Als kind hebben ze soms dezelfde hobby’s als hun leeftijdgenoten, maar dan met een extremere focus. Bij een meisje dat helemaal gek is van paarden en over niets anders praat, denk je misschien niet direct aan een autistische stoornis. Terwijl zo’n obsessie wel degelijk een symptoom kan zijn van autisme. Ook stellen ze soms op een dwingende manier vragen om hun sociale omgeving beter te begrijpen.’
Er is nog een reden dat autisme bij vrouwen, zeker op jonge leeftijd, niet opvalt. ‘Bij meisjes slaat het naar binnen,’ zegt Van Wijngaarden. ‘Jongens zijn vervelend in de schoolklas en lastig voor hun omgeving, meisjes worden depressief en angstig. Ook zijn ze vaak hooggevoelig voor geluid en licht, en zijn ze sociaal wat onhandig. Daarvan geven ze zichzelf vervolgens de schuld. Als meisjes op de lagere school geen aansluiting vinden bij de groep, vragen ze zich af: wat doe ik fout? Ze willen graag vriendinnen, maar het lukt niet.’
Dat leidt er soms toe dat meisjes en tieners met autisme contact leggen op een claimende, dwingende manier. Ook zelfbeschadiging komt onder hen voor. In een recent artikel in The Guardian beschrijft Angela Neustatter een bezoek aan een school in het Engelse Oxted, Limpsfield Grange, die geheel gewijd is aan autistische meisjes tussen 11 en 16 jaar. ‘Schoolmoeder’ Sarah Wild vertelt daarin dat pubermeisjes met autisme snel geobsedeerd raken als ze iemand tegenkomen die ze leuk vinden. Ze beschrijft een leerlinge die zestig sms’jes per uur naar een jongen stuurde en 1.160 foto’s van hem had. Een ander meisje sneed zich drie keer per dag, in een poging haar angstige gevoelens onder controle te houden. Obsessief gedrag, zelfbeschadiging, angst en een laag zelfbeeld zetten hulpverleners op het verkeerde been, zegt Van Wijngaarden. Autistische meisjes krijgen zo eerder de diagnose borderline. Of ADHD, omdat er ook problemen zijn met planning en organisatie. Rond het 13de levensjaar volgt een breekpunt, als meisjes naar de middelbare school gaan. ‘Opeens moeten ze complexe taken uitvoeren, zoals huiswerk maken en plannen.’
zuivere partnerkeuze
Ook psycholoog en hoofd van het Autisme Kennis Centrum in Utrecht Annelies Spek vindt dat er meer aandacht moet komen voor ‘het vrouwelijke autisme’. Ze ruimt direct een wijdverbreid misverstand uit de weg: ‘Dat mensen met autisme zich niet kunnen inleven in anderen is niet waar. De gevoelens hebben ze wel, het is alleen lastig ernaar te handelen. Ze weten dan niet hoe ze iemand kunnen troosten. Maar dat betekent niet dat ze geen liefdesrelaties kunnen aangaan. Uit onderzoek weten we trouwens dat ze vaker biseksueel zijn. Vrouwen met autisme zijn heel zuiver in hun partnerkeuze: het gaat echt om de persoon, niet om de sekse.’
‘In mijn leven ben ik vijf keer verliefd geweest, waarvan vier keer op een ding’
Spek vertelt dat vrouwen met autisme vaak een hoog IQ hebben. Hun beperking compenseren ze door het gedrag van anderen te kopiëren. ‘Zo had ik een verpleegkundige als cliënt die heel lief en zorgzaam overkwam, precies zoals het beroep voorschrijft. Als een patiënt klaagde, zei ze direct: “Oh, wat vind ik dat vervelend voor u.” Dat had ze van haar collega’s overgenomen. Niemand had ooit van haar verwacht dat ze autistisch zou zijn.’
Dat is ook direct een groot verschil met autisme bij mannen: vrouwen conformeren zich eerder aan sociale normen, terwijl mannen met autisme zich sneller terugtrekken. Van mannen wordt zulk gedrag ook sneller geaccepteerd, weet Spek. ‘De jongenswereld is autismevriendelijker. Dat heeft met rollenpatronen te maken. Van vrouwen wordt nog steeds verwacht dat ze het grootste deel van het huishouden op zich nemen, de kinderen verzorgen en sociale contacten onderhouden. Een man die drie dagen alleen gaat vissen of vooral opgaat in zijn werk, wordt niet raar gevonden. Vrouwen met autisme hebben het gevoel: ik móet vriendinnen hebben, ik móet een leuke moeder zijn en kinderfeestjes geven, ik hóór sociaal te zijn.’
Die sociale druk tot gezellig zijn, zorgt voor het allergrootste probleem bij vrouwelijk autisme: overprikkeling. Annelies Spek: ‘Vrouwen met autisme kúnnen zich sociaal gedragen, maar dat kost veel energie. Daar zit het lijden. Ze komen na een feestje niet opgeladen thuis, maar juist doodmoe. Ze hebben daarna echt tijd nodig om te herstellen.’
De behandeling van vrouwen met autisme zit vooral in het terugdringen van prikkels. ‘Deze vrouwen voelen amper nog waar ze zelf behoefte aan hebben. Ze zijn chronisch overbelast. Dus gaan we op zoek: wat kost energie en wat geeft energie? Dat betekent soms dat ze ervoor kiezen veranderingen te mijden. Of op een verjaardag maar even langs te komen, of een dag later. Zo vergroten we hun belastbaarheid en pakken we de basis aan.’ [...] Er volgen daarna nog stukken uit interviews met drie vrouwen met autisme.
