Slechte band met moeder
zondag 30 januari 2011 om 23:47
In een kletstopic kwam het net even ter sprake, dus ik denk: ik open er een topic over.
Ik heb een hele slecht relatie met mijn moeder. Lang verhaal, ben geestelijk en lichamelijk slecht behandeld door haar. Met mijn vader kon ik wel goed overweg, al heb ik hem soms vervloekt om het feit dat hij niet ingreep.
Nu ben ik zelf sinds vorig jaar moeder en zie ik mijn ouders noodgedwongen meer dan ooit sinds ik het huis uit ben. Ik wil mijn dochter niet het contact met haar grootouders ontzeggen, maar probeer de bezoekjes meestal zo te plannen dat ik niet alleen met ze ben. (Man of schoonouders erbij aanwezig.)
Helaas lukt dat niet altijd, morgen komen ze weer en moet ik een paar uur zien vol te houden terwijl mijn moeder over me heen walst en mijn zelfbeeld de grond intrapt.
Wat ik wil hiermee weet ik niet, misschien wat tips om ermee om te gaan. Ik merk dat het me lastig afgaat, ook omdat mijn moeder inmiddels soms hetzelfde gedrag tegenover mijn dochter begint te vertonen. En dat doet heel veel pijn.
Ik heb een hele slecht relatie met mijn moeder. Lang verhaal, ben geestelijk en lichamelijk slecht behandeld door haar. Met mijn vader kon ik wel goed overweg, al heb ik hem soms vervloekt om het feit dat hij niet ingreep.
Nu ben ik zelf sinds vorig jaar moeder en zie ik mijn ouders noodgedwongen meer dan ooit sinds ik het huis uit ben. Ik wil mijn dochter niet het contact met haar grootouders ontzeggen, maar probeer de bezoekjes meestal zo te plannen dat ik niet alleen met ze ben. (Man of schoonouders erbij aanwezig.)
Helaas lukt dat niet altijd, morgen komen ze weer en moet ik een paar uur zien vol te houden terwijl mijn moeder over me heen walst en mijn zelfbeeld de grond intrapt.
Wat ik wil hiermee weet ik niet, misschien wat tips om ermee om te gaan. Ik merk dat het me lastig afgaat, ook omdat mijn moeder inmiddels soms hetzelfde gedrag tegenover mijn dochter begint te vertonen. En dat doet heel veel pijn.
maandag 31 januari 2011 om 00:46
quote:Iwannalive schreef op 31 januari 2011 @ 00:43:
[...]
sluit ik me bij aan.Bedankt dames, ook voor alle wijze raad tot nu toe. Het helpt om er eens met een nuchtere blik naar te kijken. Want objectief ben ik zelf zeker niet, dit raakt me emotioneel te diep natuurlijk. Het heeft me gemaakt tot wat ik nu ben.
[...]
sluit ik me bij aan.Bedankt dames, ook voor alle wijze raad tot nu toe. Het helpt om er eens met een nuchtere blik naar te kijken. Want objectief ben ik zelf zeker niet, dit raakt me emotioneel te diep natuurlijk. Het heeft me gemaakt tot wat ik nu ben.
maandag 31 januari 2011 om 00:48
quote:blijfgewoonbianca schreef op 31 januari 2011 @ 00:44:
[...]
Je zal wel vaker dingen moeten doen die eng zijn in het belang van je dochter.
Nou, betere praktijkgerichte oefening kan ik niet bedenken dan te zeggen " mam, káp daar is mee, met dat gezeur over haar voeding en gewicht. Nou weten we 't wel. "Ik zeg dat ook precies zo, het heeft alleen geen effect. Ik denk dat ik er maar consequenties aan moet verbinden. Als in: niet meer hier langskomen als het nog een keer gebeurt. Gelukkig hebben zij geen sleutel van ons huis (broer, zus, schponouders, buren en vrienden wel, ze zeuren er al jaren om), ik zou me dan heel onprettig voelen met de gedachte dat ze onverwachts binnen kunnen komen.
[...]
Je zal wel vaker dingen moeten doen die eng zijn in het belang van je dochter.
Nou, betere praktijkgerichte oefening kan ik niet bedenken dan te zeggen " mam, káp daar is mee, met dat gezeur over haar voeding en gewicht. Nou weten we 't wel. "Ik zeg dat ook precies zo, het heeft alleen geen effect. Ik denk dat ik er maar consequenties aan moet verbinden. Als in: niet meer hier langskomen als het nog een keer gebeurt. Gelukkig hebben zij geen sleutel van ons huis (broer, zus, schponouders, buren en vrienden wel, ze zeuren er al jaren om), ik zou me dan heel onprettig voelen met de gedachte dat ze onverwachts binnen kunnen komen.
maandag 31 januari 2011 om 00:49
quote:_Carrera_ schreef op 31 januari 2011 @ 00:46:
[...]
Bedankt dames, ook voor alle wijze raad tot nu toe. Het helpt om er eens met een nuchtere blik naar te kijken. Want objectief ben ik zelf zeker niet, dit raakt me emotioneel te diep natuurlijk. Het heeft me gemaakt tot wat ik nu ben.Het heeft je OOK gemaakt wie je nu bent. Sta op in het belang van je dochtertje en zeg tegen haar (je moeder) dat het klaar is met haar geneuzel. Het is jouw huis. Zet je man wellicht in de hoek achter je en doe het ongeacht wat er wel of niet gezegd wordt door haar. Jij hebt haar wat te melden of ze nou wel of geen aanleiding geeft. Spijkers met koppen slaan vrouw en als je het dan niet voor jezelf kan voelen, voel het dán in het belang van jouw meissie.
[...]
Bedankt dames, ook voor alle wijze raad tot nu toe. Het helpt om er eens met een nuchtere blik naar te kijken. Want objectief ben ik zelf zeker niet, dit raakt me emotioneel te diep natuurlijk. Het heeft me gemaakt tot wat ik nu ben.Het heeft je OOK gemaakt wie je nu bent. Sta op in het belang van je dochtertje en zeg tegen haar (je moeder) dat het klaar is met haar geneuzel. Het is jouw huis. Zet je man wellicht in de hoek achter je en doe het ongeacht wat er wel of niet gezegd wordt door haar. Jij hebt haar wat te melden of ze nou wel of geen aanleiding geeft. Spijkers met koppen slaan vrouw en als je het dan niet voor jezelf kan voelen, voel het dán in het belang van jouw meissie.
“I've learned that people will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel.” Maya Angelou.
maandag 31 januari 2011 om 00:52
quote:_Carrera_ schreef op 31 januari 2011 @ 00:33:
[...]
Dat weet ik dus niet. Ik ben echt doodsbang voor haar, terwijl ik eigenlijk rationeel wel weet dat het mijn leven is en niet het hare. Ik ben tevreden met de keuzes die ik maak op het moment en kan ze voor mezelf goed beargumenteren. Ik ben van plan om over een jaar of 5 weer te beginnen, dan ben ik 36 en 37 als ik klaar ben. Dat is oud ja, maar dan heb ik nog 30 werkjaren te gaan.
Ik denk dat je het beter niet kan uitstellen. Het is voor jou niet goed dit nu nog zo te voelen, en je dochter krijgt deze relatie tussen jou en je moeder ook mee. Ik weet niet op wie ze lijkt qua karakter, maar ze kan zich zelfs tegen je gaan keren... als ze jou nu zo bezig ziet zoals jij je vader destijds zag.
Je kan hier veel beter mee om leren gaan. Zonde om dit zo sterk aanwezig nog met je mee te nemen. Ik weet niet of je in die 10 jaar dezelfde therapeut had, maar daar zit ook nogal verschil in. 10 jaar in therapie zitten en niets opschieten, daar moet dan denk ik toch iets mis gegaan zijn.
[...]
Dat weet ik dus niet. Ik ben echt doodsbang voor haar, terwijl ik eigenlijk rationeel wel weet dat het mijn leven is en niet het hare. Ik ben tevreden met de keuzes die ik maak op het moment en kan ze voor mezelf goed beargumenteren. Ik ben van plan om over een jaar of 5 weer te beginnen, dan ben ik 36 en 37 als ik klaar ben. Dat is oud ja, maar dan heb ik nog 30 werkjaren te gaan.
Ik denk dat je het beter niet kan uitstellen. Het is voor jou niet goed dit nu nog zo te voelen, en je dochter krijgt deze relatie tussen jou en je moeder ook mee. Ik weet niet op wie ze lijkt qua karakter, maar ze kan zich zelfs tegen je gaan keren... als ze jou nu zo bezig ziet zoals jij je vader destijds zag.
Je kan hier veel beter mee om leren gaan. Zonde om dit zo sterk aanwezig nog met je mee te nemen. Ik weet niet of je in die 10 jaar dezelfde therapeut had, maar daar zit ook nogal verschil in. 10 jaar in therapie zitten en niets opschieten, daar moet dan denk ik toch iets mis gegaan zijn.
maandag 31 januari 2011 om 00:54
maandag 31 januari 2011 om 00:57
quote:Iwannalive schreef op 31 januari 2011 @ 00:52:
[...]
Ik denk dat je het beter niet kan uitstellen. Het is voor jou niet goed dit nu nog zo te voelen, en je dochter krijgt deze relatie tussen jou en je moeder ook mee. Ik weet niet op wie ze lijkt qua karakter, maar ze kan zich zelfs tegen je gaan keren... als ze jou nu zo bezig ziet zoals jij je vader destijds zag.
Je kan hier veel beter mee om leren gaan. Zonde om dit zo sterk aanwezig nog met je mee te nemen. Ik weet niet of je in die 10 jaar dezelfde therapeut had, maar daar zit ook nogal verschil in. 10 jaar in therapie zitten en niets opschieten, daar moet dan denk ik toch iets mis gegaan zijn.
Wat uitstellen? Ik ga in elk geval niet alleen de confrontatie aan.
En de rest van je verhaal vind ik vrij hard. Ik ben heel liefdevol richting mijn kind en zou haar nooit zo behandelen als mijn moeder heeft gedaan.
[...]
Ik denk dat je het beter niet kan uitstellen. Het is voor jou niet goed dit nu nog zo te voelen, en je dochter krijgt deze relatie tussen jou en je moeder ook mee. Ik weet niet op wie ze lijkt qua karakter, maar ze kan zich zelfs tegen je gaan keren... als ze jou nu zo bezig ziet zoals jij je vader destijds zag.
Je kan hier veel beter mee om leren gaan. Zonde om dit zo sterk aanwezig nog met je mee te nemen. Ik weet niet of je in die 10 jaar dezelfde therapeut had, maar daar zit ook nogal verschil in. 10 jaar in therapie zitten en niets opschieten, daar moet dan denk ik toch iets mis gegaan zijn.
Wat uitstellen? Ik ga in elk geval niet alleen de confrontatie aan.
En de rest van je verhaal vind ik vrij hard. Ik ben heel liefdevol richting mijn kind en zou haar nooit zo behandelen als mijn moeder heeft gedaan.
maandag 31 januari 2011 om 01:01
maandag 31 januari 2011 om 01:01
Soms moet je zelf op een punt komen dat het kwartje valt.
Kan je nog zo vaak in therapie hebben gezeten, maar dat hoeft nog niet te betekenen dat je op dat moment het licht ziet, zeg maar.
Een ding, je kan het nu je een kindje hebt niet weg blijven stoppen.
Das niet gezond, denk ik.
En je doet jezelf ook tekort als je het tot je dood met je mee blijft zeulen.
Daar is je leven veel te waardevol voor.
Kan je nog zo vaak in therapie hebben gezeten, maar dat hoeft nog niet te betekenen dat je op dat moment het licht ziet, zeg maar.
Een ding, je kan het nu je een kindje hebt niet weg blijven stoppen.
Das niet gezond, denk ik.
En je doet jezelf ook tekort als je het tot je dood met je mee blijft zeulen.
Daar is je leven veel te waardevol voor.
maandag 31 januari 2011 om 01:06
quote:blijfgewoonbianca schreef op 31 januari 2011 @ 01:01:
Carrera; ik denk - of hoop - dat het wel de moeite loont om minimaal even dat RET -linkje van me door te scrollen. Baat het niet, schaadt het ook niet.
Het is - vind ik - gewoon een héél nuchtere manier van omgaan met dingen.Oh, ik heb het gelezen hoor. Het snijdt zeker hout, maar ik weet niet of ik dat meteen zo kan. Dat wordt eerst eens op anderen uitproberen denk ik.
Carrera; ik denk - of hoop - dat het wel de moeite loont om minimaal even dat RET -linkje van me door te scrollen. Baat het niet, schaadt het ook niet.
Het is - vind ik - gewoon een héél nuchtere manier van omgaan met dingen.Oh, ik heb het gelezen hoor. Het snijdt zeker hout, maar ik weet niet of ik dat meteen zo kan. Dat wordt eerst eens op anderen uitproberen denk ik.
maandag 31 januari 2011 om 01:11
quote:_Carrera_ schreef op 31 januari 2011 @ 01:06:
[...]
Oh, ik heb het gelezen hoor. Het snijdt zeker hout, maar ik weet niet of ik dat meteen zo kan. Dat wordt eerst eens op anderen uitproberen denk ik.Niks mis mee, met oefenenen. Zeker niet als je je ook vaak " klein " voelt bij andere mensen dan alleen bij je moeder.
[...]
Oh, ik heb het gelezen hoor. Het snijdt zeker hout, maar ik weet niet of ik dat meteen zo kan. Dat wordt eerst eens op anderen uitproberen denk ik.Niks mis mee, met oefenenen. Zeker niet als je je ook vaak " klein " voelt bij andere mensen dan alleen bij je moeder.
Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.
maandag 31 januari 2011 om 01:13
quote:_Carrera_ schreef op 31 januari 2011 @ 00:57:
[...]
Wat uitstellen? Ik ga in elk geval niet alleen de confrontatie aan.
En de rest van je verhaal vind ik vrij hard. Ik ben heel liefdevol richting mijn kind en zou haar nooit zo behandelen als mijn moeder heeft gedaan.
Therapie uitstellen.
Ik denk dat je de rest van mijn verhaal dan verkeerd hebt gelezen. Er staat niet dat je haar zo zou behandelen. Zoiets zou ik nooit schrijven. Er staat dat zij getuige is van de behandeling die jouw moeder je nu geeft en dat dat ook weer zijn uitwerking kan hebben.
[...]
Wat uitstellen? Ik ga in elk geval niet alleen de confrontatie aan.
En de rest van je verhaal vind ik vrij hard. Ik ben heel liefdevol richting mijn kind en zou haar nooit zo behandelen als mijn moeder heeft gedaan.
Therapie uitstellen.
Ik denk dat je de rest van mijn verhaal dan verkeerd hebt gelezen. Er staat niet dat je haar zo zou behandelen. Zoiets zou ik nooit schrijven. Er staat dat zij getuige is van de behandeling die jouw moeder je nu geeft en dat dat ook weer zijn uitwerking kan hebben.
maandag 31 januari 2011 om 01:18
quote:_Carrera_ schreef op 31 januari 2011 @ 00:58:
Ik heb trouwens verschillende therapeuten gehad, in totaal een stuk of 6. Schoot ik niks mee op, het werkte niet voor mij. Ik heb het dus weggestopt en dat gaat beter. In elk geval totdat ik er weer mee geconfronteerd werd.Snap ik. Misschien de moeite waard om nog eens te bekijken wat er verder mogelijk is.
Ik heb trouwens verschillende therapeuten gehad, in totaal een stuk of 6. Schoot ik niks mee op, het werkte niet voor mij. Ik heb het dus weggestopt en dat gaat beter. In elk geval totdat ik er weer mee geconfronteerd werd.Snap ik. Misschien de moeite waard om nog eens te bekijken wat er verder mogelijk is.
maandag 31 januari 2011 om 01:23
maandag 31 januari 2011 om 01:28
quote:_Carrera_ schreef op 31 januari 2011 @ 01:23:
[...]
Tja, als ik heel eerlijk ben heb ik niet zo'n zin om weer mijn jeugd in te duiken. Dat weet ik inmiddels wel. Ik wil alleen de huidige situatie veranderen.
Maar dan heb je toch wel wat aan de tips die hier gegeven zijn, lijkt me?
Ik vond de formulering van BGB mooi: 'hou er nou maar eens over op, nu weten we het wel.' En m'n eigen vorige post ('Ik wil niet met je afspreken zonder mijn man erbij') eigenlijk ook wel. (Ze zal het misschien niet leuk vinden, maar je draait er de machtsverhoudingen wel radicaal mee om en bent daarom niet eens verplicht om haar veel tekst en uitleg te geven of een discussie aan te gaan. Nu geef jij aan bang te zijn voor haar - als zij jou aanbod afslaat om haar voortaan alleen in bijzijn van je man haar kleindochter te laten ontmoeten, dan ziet ze haar kleinkind niet meer. Dat zal ze vast niet willen. Dus wie moet er nou eigenlijk bang zijn voor wie?)
En zo zijn er meer waardevolle tips gegeven in dit topic, toch?
Als je daar geen stap verder mee komt (waarmee ik niet wil zeggen dat dat aan jou ligt trouwens, dat je iets niet 'goed' doet), dan is een nieuwe therapie geen slecht plan. Ik heb de link van BGB niet aangeklikt, maar RET is wel een voorbeeld van een op het heden gerichte therapie, waarvoor je niet je hele verleden per se weer door hoeft te spitten. En zo zijn er meer.
[...]
Tja, als ik heel eerlijk ben heb ik niet zo'n zin om weer mijn jeugd in te duiken. Dat weet ik inmiddels wel. Ik wil alleen de huidige situatie veranderen.
Maar dan heb je toch wel wat aan de tips die hier gegeven zijn, lijkt me?
Ik vond de formulering van BGB mooi: 'hou er nou maar eens over op, nu weten we het wel.' En m'n eigen vorige post ('Ik wil niet met je afspreken zonder mijn man erbij') eigenlijk ook wel. (Ze zal het misschien niet leuk vinden, maar je draait er de machtsverhoudingen wel radicaal mee om en bent daarom niet eens verplicht om haar veel tekst en uitleg te geven of een discussie aan te gaan. Nu geef jij aan bang te zijn voor haar - als zij jou aanbod afslaat om haar voortaan alleen in bijzijn van je man haar kleindochter te laten ontmoeten, dan ziet ze haar kleinkind niet meer. Dat zal ze vast niet willen. Dus wie moet er nou eigenlijk bang zijn voor wie?)
En zo zijn er meer waardevolle tips gegeven in dit topic, toch?
Als je daar geen stap verder mee komt (waarmee ik niet wil zeggen dat dat aan jou ligt trouwens, dat je iets niet 'goed' doet), dan is een nieuwe therapie geen slecht plan. Ik heb de link van BGB niet aangeklikt, maar RET is wel een voorbeeld van een op het heden gerichte therapie, waarvoor je niet je hele verleden per se weer door hoeft te spitten. En zo zijn er meer.
Sometimes, I hear my voice, and it's been here, silent all these years (Tori Amos)
maandag 31 januari 2011 om 01:34
quote:FliTz schreef op 31 januari 2011 @ 01:25:
kies voor je kind en voor jezelf. Jou moeder heeft het niet zo goed gedaan lees ik hier. Vertel haar en laat zien dat jij het anders doet. Haar keuze dit te accepteren. Ze wil vast oma blijven.Dat dus. Of ze zich er nu van bewust is of niet, zij heeft nu macht over jou. Je kunt dat omdraaien door je assertief op te stellen.
kies voor je kind en voor jezelf. Jou moeder heeft het niet zo goed gedaan lees ik hier. Vertel haar en laat zien dat jij het anders doet. Haar keuze dit te accepteren. Ze wil vast oma blijven.Dat dus. Of ze zich er nu van bewust is of niet, zij heeft nu macht over jou. Je kunt dat omdraaien door je assertief op te stellen.
Sometimes, I hear my voice, and it's been here, silent all these years (Tori Amos)
maandag 31 januari 2011 om 01:37
Dat je er wel klaar mee bent om je verleden uit te kauwen is trouwens meer dan begrijpelijk.
Het is tijd om vooruit te kijken.
En voor nu: welterusten (ik ga naar bed, en hoop dat jij ook de slaap een beetje kunt vatten).
Het is tijd om vooruit te kijken.
En voor nu: welterusten (ik ga naar bed, en hoop dat jij ook de slaap een beetje kunt vatten).
Sometimes, I hear my voice, and it's been here, silent all these years (Tori Amos)
maandag 31 januari 2011 om 01:39
quote:_Carrera_ schreef op 31 januari 2011 @ 01:23:
[...]
Tja, als ik heel eerlijk ben heb ik niet zo'n zin om weer mijn jeugd in te duiken. Dat weet ik inmiddels wel. Ik wil alleen de huidige situatie veranderen.Dat hoeft niet hoor met therapie. Je kan juist duidelijk aangeven wat je wil en wat niet en dat je nu tegen dingen aanloopt waar je beter mee wil kunnen omgaan, zie het meer als een soort coachingsgesprekken, hoe bepaalde emoties aan te pakken/onder controle te krijgen en je gedrag bij te schaven. Steeds maar achterom kijken schiet niemand iets mee op toch.
[...]
Tja, als ik heel eerlijk ben heb ik niet zo'n zin om weer mijn jeugd in te duiken. Dat weet ik inmiddels wel. Ik wil alleen de huidige situatie veranderen.Dat hoeft niet hoor met therapie. Je kan juist duidelijk aangeven wat je wil en wat niet en dat je nu tegen dingen aanloopt waar je beter mee wil kunnen omgaan, zie het meer als een soort coachingsgesprekken, hoe bepaalde emoties aan te pakken/onder controle te krijgen en je gedrag bij te schaven. Steeds maar achterom kijken schiet niemand iets mee op toch.
maandag 31 januari 2011 om 01:44
quote:Dana schreef op 31 januari 2011 @ 01:28:
[...]
Maar dan heb je toch wel wat aan de tips die hier gegeven zijn, lijkt me?
Ik vond de formulering van BGB mooi: 'hou er nou maar eens over op, nu weten we het wel.' En m'n eigen vorige post ('Ik wil niet met je afspreken zonder mijn man erbij') eigenlijk ook wel. (Ze zal het misschien niet leuk vinden, maar je draait er de machtsverhoudingen wel radicaal mee om en bent daarom niet eens verplicht om haar veel tekst en uitleg te geven of een discussie aan te gaan. Nu geef jij aan bang te zijn voor haar - als zij jou aanbod afslaat om haar voortaan alleen in bijzijn van je man haar kleindochter te laten ontmoeten, dan ziet ze haar kleinkind niet meer. Dat zal ze vast niet willen. Dus wie moet er nou eigenlijk bang zijn voor wie?)
En zo zijn er meer waardevolle tips gegeven in dit topic, toch?
Als je daar geen stap verder mee komt (waarmee ik niet wil zeggen dat dat aan jou ligt trouwens, dat je iets niet 'goed' doet), dan is een nieuwe therapie geen slecht plan. Ik heb de link van BGB niet aangeklikt, maar RET is wel een voorbeeld van een op het heden gerichte therapie, waarvoor je niet je hele verleden per se weer door hoeft te spitten. En zo zijn er meer.Mee eens... denk zelf wel dat RET niet veel kan bijdragen in haar relatie met haar moeder. Maar wel weer meer inzicht en tools kan bieden in de omgang met TO's verdere omgeving.
[...]
Maar dan heb je toch wel wat aan de tips die hier gegeven zijn, lijkt me?
Ik vond de formulering van BGB mooi: 'hou er nou maar eens over op, nu weten we het wel.' En m'n eigen vorige post ('Ik wil niet met je afspreken zonder mijn man erbij') eigenlijk ook wel. (Ze zal het misschien niet leuk vinden, maar je draait er de machtsverhoudingen wel radicaal mee om en bent daarom niet eens verplicht om haar veel tekst en uitleg te geven of een discussie aan te gaan. Nu geef jij aan bang te zijn voor haar - als zij jou aanbod afslaat om haar voortaan alleen in bijzijn van je man haar kleindochter te laten ontmoeten, dan ziet ze haar kleinkind niet meer. Dat zal ze vast niet willen. Dus wie moet er nou eigenlijk bang zijn voor wie?)
En zo zijn er meer waardevolle tips gegeven in dit topic, toch?
Als je daar geen stap verder mee komt (waarmee ik niet wil zeggen dat dat aan jou ligt trouwens, dat je iets niet 'goed' doet), dan is een nieuwe therapie geen slecht plan. Ik heb de link van BGB niet aangeklikt, maar RET is wel een voorbeeld van een op het heden gerichte therapie, waarvoor je niet je hele verleden per se weer door hoeft te spitten. En zo zijn er meer.Mee eens... denk zelf wel dat RET niet veel kan bijdragen in haar relatie met haar moeder. Maar wel weer meer inzicht en tools kan bieden in de omgang met TO's verdere omgeving.